Granicę między średniowieczem a czasami nowożytnymi wyznaczają symbolicznie dwie daty: 1453 - zdobycie Konstantynopola przez Turków, co jest uznawane za podporządkowanie islamskiej Turcji terenów Europy południowo-wschodniej i 1492 - wyprawa Krzysztofa Kolumba, która zapoczątkowała podboje Europejczyków na innych kontynentach

Konflikty religijne

Na początku XVI wieku wybuch reformacji doprowadził do podziału chrześcijaństwa zachodniego i powstania nowych wyznań - protestanckich. Podziały wyznaniowe pokrywały się często z politycznymi, istnienie kilku wyznań w jednym państwie prowadziło do krwawych wojen i prześladowań religijnych. Uniknęły ich nieliczne kraje, w tym także wielonarodowościowa i wielowyznaniowa Rzeczpospolita.

Monarchia absolutna

Podziałom w Europie sprzyjało również powstanie absolutyzmu monarszego. Władca nawet teoretycznie nikomu nie podlegał, mógł narzucać poddanym wybraną przez siebie religię, był źródłem prawa, ale jego ono nie obowiązywało. Podlegała mu administracja, wojsko, policja, aparat skarbowy - składające się z płatnych, mianowanych funkcjonariuszy. Zapewnienie sobie silnej władzy wewnątrz państwa, utożsamianie interesu władcy z interesem państwa umożliwiło mu realizację ekspansywnej polityki zagranicznej.

Konflikty polityczne

Europa w XVI-XVIII wieku była areną ostrej rywalizacji mocarstw. Oś konfliktu stanowiła walka królów francuskich z Habsburgami. W rywalizacji uczestniczyły również inne mocarstwa: Anglia, Holandia, Szwecja, Rzeczpospolita, Rosja, z czasem Prusy. Nastąpiło również współdziałanie państw pozostających pod władzą jednej dynastii, której członkowie popierali się wzajemnie i prowadzili wspólną politykę. Interesy mocarstw nie ograniczały się do terenu Europy, ponieważ od pierwszych wypraw zamorskich na przełomie XV i XVI wieku trwała walka o kolonie i przejęcie korzyści z handlu z innymi kontynentami. Jest paradoksem, że właśnie w tym okresie ideowej i politycznej dezintegracji pojawił się w różnych językach, również w języku polskim, termin Europejczyk.

Przemiany kulturowe

W XV-XVI wieku powstawała literatura w językach narodowych, łacina traciła stopniowo swoje uprzywilejowane miejsce. Od XVII wieku językiem dyplomacji stał się język francuski. Przełomowe znaczenie miał jednak rozwój nauk ścisłych, który nastąpił w XVII-XVIII wieku. Dokonano wielu ważnych odkryć w zakresie biologii, fizyki, chemii, ale przede wszystkim zmieniło się podejście do badań. Obserwacja, eksperyment, wywód logiczny, a nie autorytet poprzedników stanowiły ostateczny argument w nauce. Dokonano też wielu wynalazków technicznych, które szybko znalazły zastosowanie w praktyce. Wynalezienie maszyny parowej pozwoliło na mechanizację produkcji, na co początkowo Europa miała niemal monopol. W okresie od XV do XIX wieku Europa przeżyła ogromny skok cywilizacyjny, nieporównywalny z innymi regionami świata. Stała się kontynentem bogatym i ludnym, pod wieloma względami prześcigającym inne kontynenty.

gazeta.pl

Quiz Europejski  |  Pogoda w Europie  |  Przelicznik walut  | Słowniczek europejski