Informacje ogólne

Belgia, Królestwo Belgii, Belgique, België, Royaume de Belgique, Koninkrijk België, państwo w zachodniej Europie, nad Morzem Północnym. Na północy graniczy z Holandią (450 km), na wschodzie z Niemcami (167 km), na południowym-wschodzie z Luksemburgiem (148 km), na zachodzie z Francją (620 km). Na terytorium Holandii leży belgijska enklawa - Baarle-Hertog (powierzchnia 7 km², ok. 2 tys. mieszkańców).
Powierzchnia: 30,5 tys. km².
Ludność: 10 174,9 tys. mieszkańców (1998).
Średnia gęstość zaludnienia: 328 osób/km². Jeden z najgęściej zaludnionych krajów Europy. Najbardziej zaludniona jest północna i środkowa część kraju, najsłabiej prowincja Luksemburg w Ardenach.
Stolica: Bruksela (948 tys., 1996).
Główne miasta (1995): Antwerpia (456 tys.), Gandawa (226 tys.), Charleroi (206 tys.), Liége (190 tys.), Brugia (118 tys.), Namur (103 tys.). Ludność miejska: 97% - jeden z największych na świecie wskaźników. Podział administracyjny: 9 prowincji.
Język urzędowy: francuski (dialekt waloński) i flamandzki (dialekt języka niderlandziekiego), w użyciu język niemiecki, gł. w pobliżu miasta Eupen. Od 1963 obowiązuje podział na 3 strefy językowe: flamandzką, walońską i dwujęzyczną w Brukseli.
Skład etniczny: Belgowie - Flamandowie 56%, zamieszkujący gł. północną część kraju (Antwerpię, Flandrię Zachodnią i Wschodnią, Limburgię i północą Brabancję), Walonowie 33%, mieszkający na południu: Hainut, Liége, Nanur, Luksemburg i południową Brabancję), Włosi (3%), Marokańczycy (1%), Francuzi (1%), Holendrzy (1%), Niemcy (1%), Turcy (0,6%). Około 35 tys. mieszkańców stanowią Polacy mieszkający gł. w Liegé, Charleroi, Brukseli oraz zagłębiu górniczym - Kempen.
Wyznania: katolicy 90%, muzułmanie 1%, protestanci 0,4%, bezwyznaniowcy 8%.
Jednostka monetarna: 1 euro = 100 euro centów.
Analfabetyzm: sięga 1%.
Przyrost naturalny: 0,9? (1998).
Średnia długość życia: mężczyźni 74,1 lata, kobiety 80,7 lat.

Warunki naturalne

Powierzchnia nizinna, aluwialna, u wybrzeży liczne poldery miejscami położone p.p.m. (do 2 m). Północną części kraju zajmuje równinna, zabagniona Flandria (tzw. Belgia Niska), oddzielona od wybrzeża wydmami o wysokości do 20 m. Na wschodzie i południu tereny wyżynne, wysoczyzna Brabancji, do 100-200 m.n.p.m. (Belgia Średnia), na zachodzie wzgórza Hainaut zbudowane z utworów gliniastych oraz na południowym-wschodzie górzyste Ardeny (Belgia Wysoka). Na wschodzie, przy granicy z Niemcami leży masyw Hautes Fagnes z najwyższym szczytem kraju: Botrange 694 m.n.p.m. W Ardenach rozwinięta rzeźba krasowa. Wybrzeże płaskie, wyrównane z szerokimi, piaszczystymi plażami.

Klimat

Klimat umiarkowanie ciepły, morski, z dużym zachmurzeniem i częstymi opadami oraz mgłami, w górach do 200 dni w roku, na nizinach 40-60 dni. Średnia temperatura powietrza wynosi w styczniu od 0° na północy do 3°C na południu oraz 16-19°C w lipcu. Roczna suma opadów waha się od 700 do 1000 mm. Średnia temperatura powietrza i średnia suma opadów w stolicy kraju wynoszą: w styczniu 2°C i 83 mm, w lipcu 17°C i 97 mm.

Rzeki i jeziora

Gęsta sieć rzeczna o wysokich stanów wód, m.in.: Skalda, Moza, Sambra, Leie, Dender, Senne, Rupel, Ourthe, Ambléve. Liczne kanały śródlądowymi: Kanał Alberta, Brukselski, Gandawa-Ostenda, Gandawa-Terneuzen, Charleroi-Bruksela. Liczne sztuczne zbiorniki wodne wykorzystywane w hydroelektrowniach: Virelles (115 ha), Gileppe (80 ha).

Flora i fauna

Naturalną szatę roślinną kraju stanowią na pn. wrzosowiska (Kampen) i torfowiska (Flandria), miejscami, gł. w Ardenach i dolinach rzek, lasy dębowo-brzozowe, bukowe, wierzbowe, olchowe i grabowe stanowiące 21% powierzchni. W masywie Hautes Fagnes, na bagnach i torfowiskach żyją m.in.: dziki, jelenie, żbiki oraz dzięcioły i sowy.

Historia

Od XII w. terytoria dzisiejszej Belgii wchodziły w skład niemieckiego księstwa Brabancji. W 1430 przeszły pod panowanie Burgundii, a następnie Habsburgów. W 1789 wybuchło powstanie antyaustriackie, w wyniku którego zostały utworzone Zjednoczone Stany Belgijskie. W latach 1795-1814 cały obszar Niderlandów przeszedł pod panowanie Francuzów.
W 1815, po Kongresie Wiedeńskim, utworzono Królestwo Zjednoczonych Niderlandów obejmujące teren dzisiejszej Belgii i Holandii. W wyniku rewolucji belgijskiej (1830), uzyskała niepodległość. Podczas I i II wojny światowej okupowana przez Niemcy.
Od 1945 członek ONZ. Od 1958 gospodarczo powiązana z Holandią i Luksemburgiem ( Beneluks). Od 1949 w NATO. Od 1957 w EWG. Premierem w latach 1991-1999 był Jean-Luc Dehaene. 12 VII 1999 nowym premierem został Guy Verhofstadt.

Gospodarka

Dochód narodowy: 23 200 USD na 1 mieszkańca (1997). Zadłużenie: 31,3 mld USD (1992). Struktura zatrudnienia: usługi (69%), przemysł (28%), rolnictwo (3%). Handel zagraniczny: eksportuje się gł. środki transportu (16%), metale i wyroby metalowe (12%), maszyny (11%) oraz produkty chemiczne i metale nieżelazna, natomiast importuje się maszyny (17%), środki transportu (13%), surowce mineralne (12%) oraz żywność. Głównymi partnerami handlowymi są: Niemcy, Francja, Holandia i pozostałe państwa Unii Europejskiej.

Przemysł

Belgia jest wysoko rozwiniętym krajem przemysłowym, którego gospodarka oparta jest na importowanych surowcach, m.in. z dawnej kolonii - Zairu. Wydobywa się: węgiel kamienny (zagłębia Boringe, Charleroi, Liegé), wydobycie którego spada z powodu zamykania nierętownych kopalń oraz surowce budowlane: porfiry, wapienie, kwarcyty, piaski, marmury, jak również niewielkie ilości metali nieżelaznych. Liczne zakłady przemysłu: maszynowego (produkcja maszyn włókienniczych i górniczych, turbin, broni), samochodowego (50% montowanych samochodów na świecie słynnych firm: Ford, General Motors, Renault), środków transportu (zakłady taboru kolejowego), zbrojeniowego, stoczniowego, elektronicznego (produkcja telewizorów i radioodbiorników), hutniczego (jedna z największych na świecie produkcja stali na 1 mieszkańca), chemicznego (produkcja sody - firma Solvay, kwasu siarkowego, nawozów azotowych i fosforowych), farmaceutycznego, petrochemicznego (rafinerie ropy naftowej), metali nieżelaznych, włókienniczego (wełniany, lniany), szklarskiego, papierniczego, cementowego, spożywczego (produkcja mięsa, piwa, czekolady, cukru) oraz włókienniczego, mającego najdłuższe tradycje we Flandrii. W Antwerpii znajdują się słynne szlifiernie diamentów (75% światowego handlu diamentami). Liczne zakłady rzemieślnicze, m.in. włókiennicze (wyrób dywanów) i koronkarskie (słynne koronki brabanckie).
Energia elektryczna pochodzi z elektrowni cieplnych (38%), jądrowych (55%, Doel 2680 MW, Tihange 2770 MW) i wodnych (6,5%). Produkcja energii elektrycznej 72,2 TWh (terowatogodzin) co daje 7560 kWh na 1 mieszkańca (1995). Turystyka rozwinięta gł. na wybrzeżu i w Ardenach. Liczne kąpieliska morskie: Ostenda, Knokke-Heist. Komunikacja bardzo dobrze rozwinięta.
Belgia jest krajem o najgęstszej sieci kolejowej na świecie (3368 km). Dużą rolę odgrywa także transport samochodowy (143,2 tys. km dróg w tym większość asfaltowych) oraz transport śródlądowy. Największe porty morskie i rzeczne: Antwerpia (111,9 mnl t przeładunku w 1997), Bruksela, Liegé, Gandawa, Ostenda, Zeebrugge, Nieuwpoort. Dobrze rozwinięta komunikacja lotnicza (największa firma lotnicza SABENA). Międzynarodowe porty lotnicze w: Brukseli, Antwerpii, Ostendzie.

Rolnictwo

Użytki rolne stanowią 44,8% powierzchni, grunty orne 24%, łąki i pastwiska 21,5%. Uprawia się: pszenicę, jęczmień, owies, buraki cukrowe, rośliny pastewne, ziemniaki, tytoń, chmiel, len, owoce (jabłonie), warzywa i kwiaty (znaczna część w szklarniach). Wysoko rozwinięta hodowla bydła, trzody chlewnej, drobiu oraz owiec w Ardenach. Rybołówstwo (połów śledzi i flądr).

Ustrój polityczny

Wielopartyjna monarchia konstytucyjna z dwuizbowym parlamentem - Izbą Deputowanych z 212 miejscami (121 Flamandów i 91 Walonów oraz Senatem z 184 miejscami. Obie izby mają jednakowe prawa i ich kadencja trwa 4 lata. Władza ustawodawcza należy do króla i parlamentu. Król reprezentuje państwo, powołuje i odwołuje rząd, który jest odpowiedzialny przez parlamentem. Od kwietnia 1939 Belgia jest państwem federalnym składającym się z 3 regionów: Flandrii, Walonii i regionu stołecznego - Brukseli. Regiony mają własne organy władzy ustawodawczej (Rady Regionalne) i szeroką autonomię w zakresie władzy wykonawczej, dotyczącą m.in. handlu zagranicznego, rolnictwa, transportu i ochrony środowiska.

Ambasady i konsulaty

Ambasada Królestwa Belgii
adres: ul. Senatorska 34, 00-095 Warszawa
tel. (022) 827-02-33-34, (022) 828-62-11; fax (022) 828-57-11
telex 813340 belg pl
e-mail: ambabel.warsaw@pol.pl

Konsulat Belgii w Katowicach
adres: ul. Przemysłowa 10, 40-020 Katowice
tel. (032) 256-24-01; fax (032) 256-40-53
godziny otwarcia: 8.30-16.00 od poniedziałku do piątku
Konsul Honorowy: Pan Michel Redouté

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Brukseli
adres: Avenue des Gaulois 29, 1040 Bruxelles
tel. (0-0322) 739-01-03 - całą dobe
fax (0-0322) 736-18-81
e-mail: polambbxl@free-way.net

Konsulat Generalny RP w Brukseli
adres: rue des Francs 28, 1040 Bruxelles
tel. (0-0322) 739-01-10
fax 736 44 59, 736 04 64
czynny od 8.30 do 16.30
e-mail: consulbrux@ipmaster.be

Konsulat RP w Gandawie
Konsul Honorowy: Willy Verhelst (polski, flamandzki, francuski, angielski)
adres: Hon. Konsulaat van de Republiek Polen,
p/a Pools Centrum, Manchesterstraat 9 B-9000 Gent
tel. (0-0309) 251-66-02
fax (0-0309) 251-34-95
e-mail: ph@vl-polen.be
Internet: http://www.vl-polen.be/

Konsulat RP w La Louviere
Konsul Honorowy: Philippe Godfroid
adres: Avenue des Croix du Feu 9 B, 7100 La Louviere
tel. (0-64) 22-23-49
fax (0-64) 28-23-82

Przedstawicielstwo RP przy UE w Brukseli
adres: 282-284 Avenue de Tervuren , B 1150 Bruxelles
tel. (0-0322) 77-77-200, 77-77-224
fax (0-0322) 77-77-297, 77-77-298
e-mail: 101642.2616@compuserve.com

Stałe Przedstawicielstwo RP przy Kwaterze Głównej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego
adres: Bld Leopold III, 1110 Brussels
tel. (0-0322) 707 13 88, 707 11 17
fax 322 707 13 89

Podstawowe zwroty języka flamandzkiego:

Dni tygodnia

Miesiące

Liczebniki

Podstawowe zwroty języka francuskiego:

Dni tygodnia

Miesiące

Liczebniki