SARR.com.pl > Unia Europejska > Europa > Państwa członkowskie

Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga, Grossherzogtum Luxemburg, Grand-Duché de Luxembourg, Grousherzogdem Lezebuurg, jedno z mniejszych państw, położone w Europie, w jej zachodniej części. Graniczy z Francją, Belgią i Niemcami. Nie ma dostępu do morza. Powierzchnia 2586 km².
Stolica: Luksemburg (75,4 tys. mieszkańców, 1991).
Języki urzędowe: francuski, niemiecki, luksemburski.
Jednostka monetarna: 1 euro = 100 euro centów

Ludność

384 tys. mieszkańców (1991). Skład etniczny: Luksemburczycy (72,5%), Portugalczycy (9,0%), Włosi (5,4%), Francuzi (3,4%), Belgowie (2,5%), Niemcy (2,4%).
Religia: katolicy (93,0%), protestanci (1,3%). Średnia długość życia: mężczyźni 70,6 lat, kobiety 77,9 lat.

Warunki naturalne

Luksemburg obejmuje części dorzeczy rzek Sure i Alzette. Część północna kraju zwana Ösling, zajmująca 1/3 powierzchni kraju, jest równiną poprzecinaną rzekami. Pozostałą część, Gutland, tworzą pagórkowate wyżyny pokryte żyznymi glebami. Klimat umiarkowany ciepły.
Roślinność stanowią lasy iglaste porastające północne stoki wzgórz oraz lasy liściaste w dolinach, z dużym udziałem dębów, grabów i buków. Świat zwierzęcy reprezentują jelenie i dziki.

Historia

Na terenie obecnego Luksemburga istniała od X w. twierdza Lützelburg należąca do szlacheckiego rodu Lützelburgów. Majątek Lützelburgów stał się od 1136 własnością hrabiowskiego rodu Namur. Jeden z przedstawicieli rodu Namur, Henryk z Luksemburga, został w 1308 wybrany na króla Niemiec, przybierając po koronacji imię Henryka VII. W latach późniejszych przedstawiciele rodu Luksemburgów kilkakrotnie piastowali godność króla i cesarza Niemiec, a także króla Czech.
Od 1354 Luksemburg stał się księstwem, od 1441 należał do książąt Burgundii, od 1477 do Habsburgów, od 1566 do ich linii hiszpańskiej. Po kongresie wiedeńskim (1815) utworzono Wielkie Księstwo Luksemburga pozostające w unii personalnej z Holandią. W 1839 Luksemburg stał się państwem niepodległym. Po rozwiązaniu Związku Niemieckiego (1867) uznano pełną niezależność i wieczystą neutralność Luksemburga.
Postanowień o neutralności kraju nie uszanowali Niemcy, którzy dwukrotnie, podczas I i II wojny światowej, zajęli Luksemburg. Po II wojnie światowej rząd Wielkiego Księstwa zdecydował się zrezygnować z mało skutecznej formuły neutralności i kraj w 1949 wstąpił do NATO.
Luksemburg utrzymuje bardzo ścisłe stosunki gospodarcze z Belgią i Holandią w ramach tzw. Beneluxu, od 1957 należy do EWG. W 1992 społeczeństwo Luksemburga przegłosowało przystąpienie kraju do procesu zacieśniania współpracy między krajami EWG na zasadach określonych postanowieniami traktatu z Maastricht.

Ustrój

Wielopartyjna monarchia konstytucyjna z jednoizbowym parlamentem - Izbą Deputowanych posiadającą 60 miejsc.

Gospodarka

Luksemburg jest krajem przemysłowo-rolniczym, a produkcja żywności zaspokaja potrzeby kraju. Hodowla bydła mlecznego i mięsnego rozwinięta w południowej części Luksemburga. Uprawia się głównie zboża (jęczmień, pszenicę), ziemniaki, rośliny pastewne. Rozwinięte jest też sadownictwo, uprawa warzyw oraz winorośli, zwłaszcza w dolinie Mozeli.
Głównym bogactwem naturalnym kraju są rudy żelaza, występujące na południowym zachodzie, które w większości zostały już wydobyte. Główne ośrodki przemysłowe znajdują się w zachodniej części kraju i obejmują zakłady produkujące m.in.: opony, artykuły chemiczne, maszyny.
Ważną gałęzią gospodarki jest turystyka. Coraz większe znaczenie mają międzynarodowe inwestycje. Na terenie Luksemburga swoje biura ma ponad 160 różnych banków. Dochód narodowy 35 260 USD na 1 mieszkańca (1992).
Struktura zatrudnienia: usługi - 53,8%, przemysł - 28,6%, rolnictwo - 3,2%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie metale i wyroby metalowe (38%), tworzywa sztuczne i gumę (13%), natomiast importuje się maszyny i aparaty (18%), metale i wyroby metalowe (15%), surowce mineralne (13%). Największymi partnerami handlowymi są: Niemcy, Francja i Belgia.

Ambasady i konsulaty

Konsulat Wielkiego Księstwa Luksemburga w Warszawie
adres: ul. Żelazna 28/30, 00-832 Warszawa
tel. (022) 820-61-00; fax (022) 820-61-99
e-mail: jonakj@allenovery.com
godziny otwarcia: 09.00-13.00 i 14.00-17.00 od poniedziałku do piątku
Konsul Honorowy: Pan Jacek Jonak

Konsulat RP w Luksemburgu
Konsul Honorowy: Tom Krieps
adres: 9, rue Pierre d�Aspelt
L-1142 Luxembourg
tel. 00-352-453045; fax. 00-352-250095
e-mail: tomkrieps@hotmail.com

dzień dobry (rano)	-	gudde Moien [gude mojen]
dzień dobry (w ciągu dnia)	-	gudde Mëtteg [gude meteg]
dobry wieczór	-	gudden Owend [guden owend]
do widzenia	-	äddi [edi]
dobranoc	-	gutt Nuecht [gut neht]
cześć (powitanie)	-	moien [mojen]
cześć (pożegnanie)	-	salut [sali]
proszę	-	wann ech glift [wan eś glift]
dziękuję	-	merci [mersi]
przepraszam	-	et det mer led [et det mer led]
smacznego	-	gutt [gut]
ile to kosztuje?	-	wéivill? [weiwil?]
gdzie jest...?	-	wou ass et? [wu as et...?]
co to jest...?	-	wat ass dat...? [wats as dat...?]
która jest godzina?	-	wéivill Auer ass et? [weiwil ojer as et?]
jak się masz?	-	wéi get et? [wej get et?]
jak się nazywasz?	-	wéi heechs du? [wej heśs du?]
nazywam się...	-	ech heechen... [eś hesien...]
ile masz lat?	-	wéi al bass du? [wej al bas du?]
mam ... lat	-	ech hunn ... Joer [eś hun ... joer]
chce mi się spać	-	ech sin midd [eś zin mid]
tak	-	jo [jo]
nie	-	nee [ne]
mały	-	kléng [kleng]
duży	-	grouss [grous]
ładny	-	schéin [szain]
brzydki	-	ellen [elen]
nie rozumiem	-	ech verstin net [eś westin net]
na zdrowie	-	vill Gléck [wil glak]
nie wiem	-	ech wees net [eś wes net]
otwarte	-	op [op]
zamknięte	-	zou [coł]
przerwa	-	Paus [pauz]
pan/pani	-	Här/Madame [her/madam]
apteka	-	Aptikter [aptiker]
bank	-	Bank [bank]
poczta	-	Post [post]
znaczek pocztowy	-	Timber [timber]
jestem z Polski	-	ech sin aus Polen [eś zin aus polen]
Warszawa	-	Warschau [warszał]
Kraków	-	Krakau [krakał]
Vaduz	-	Vaduz [waduz]
Polska	-	Polen [polen]
Luksemburg	-	Lëtzebuerg [letceburg]
Europa	-	Europa [ojropa]

dzień dobry	-	bonjour [bążur]
dobry wieczór	-	bon soir [bą sua]
do widzenia	-	au revoir [o rewuar]
dobranoc	-	bonne nuit [boą niui]
cześć	-	salut [sali]
proszę	-	s'il vous plait [sil wu ple]
dziękuję	-	merci [mersi]
przepraszam	-	pardon [pardą]
smacznego	-	bon appétit [bą apeti]
ile to kosztuje?	-	combien cela coûte-t-il? [kąbję sela kutil?]
gdzie jest...?	-	ou est...? [u es...?]
co to jest...?	-	que est cela...? [kłe es sela...?]
która jest godzina?	-	quelle heure est-il? [kel er est-il?]
jak się czujesz?	-	comment te sens-tu? [komaą te santi?]
jak się nazywasz?	-	comment s'appelle? [komaą sapel?]
nazywam się...	-	je m'appelle... [że mapel...]
ile masz lat?	-	quel âge? [kel aż?]
mam ... lat	-	j'ai ... ans [że ... auns]
chce mi się spać	-	il a sommeil [il a somej]
tak	-	oui [łi]
nie	-	non [non]
mały	-	petit [peti]
duży	-	grand [graą]
ładny	-	joli [żoli]
brzydki	-	laid [led]
nie rozumiem	-	j'ai ne compris pas [że ne kompri pa]
na zdrowie	-	à votre santé [a wotr sante]
nie wiem	-	je ne sais pas [żen se pa]
otwarte	-	ouvert [uwer]
zamknięte	-	clos [klo]
przerwa	-	interrompre [enterompre]
pan/pani	-	monsieur/madame [mesie/madam]
apteka	-	pharmacie [farmasi]
bank	-	banque [bank]
poczta	-	poste [post]
znaczek pocztowy	-	timbre-poste [tembr post]
jestem z Polski	-	je souis en Pologne [że słi ał poloń]
Warszawa	-	Varsovie [warsowi]
Kraków	-	Cracovie [krakowi]
Luksemburg	-	Luxembourg [lusemburg]
Polska	-	Pologne [poloń]
Europa	-	Europe [erop]

dzień dobry (rano)	-	Guten Morgen [guten morgen]
dzień dobry (w ciągu dnia)	-	Guten Tag [guten tag]
dobry wieczór	-	Guten Abend [guten abend]
do widzenia	-	Auf Wiedersehen [auf widersejen]
dobranoc	-	Guten Nacht [gute nacht]
cześć (powitanie)	-	Hallo [halo]
cześć (pożegnanie)	-	Tchüß [czis]
proszę	-	bitte [bite]
dziękuję	-	danke [danke]
przepraszam	-	Entschuldigen Sie bitte [endszuldigen zi bitte]
smacznego	-	Guten Appetit [guten apetit]
ile to kosztuje?	-	wie viel kostet? [wi wil kostet?]
gdzie jest...?	-	wo ist...? [wo ist...?]
co to jest...?	-	was ist das? [was ist das?]
która jest godzina?	-	wie spät ist es? [wi szpet ist es?]
jak się czujesz?	-	wie fühlst du Dich? [wi filst du diś?]
jak się nazywasz?	-	wie heißt du? [wi hajst du?]
nazywam się...	-	ich heiße... [iś hajse...]
ile masz lat?	-	wie alt bist du? [wi alt bist du?]
mam ... lat	-	ich bin ... Jahre alt [iś bin ... jare alt]
chce mi się spać	-	ich möchte schlafen [iś meśte szlafen]
tak	-	ja [ja]
nie	-	nein [nain]
mały	-	klein [klain]
duży	-	groß [gros]
ładny	-	schön [szyn]
brzydki	-	hässlich [hesliś]
nie rozumiem	-	ich verstehe nicht [iś ferszteje niśt]
na zdrowie	-	Gesundheit [gesundhait]
nie wiem	-	ich weiß nicht [iś wejse niśt]
otwarte	-	offen [offen]
zamknięte	-	geschlossen [geschlossen]
przerwa	-	Pause [pauze]
pan/pani	-	Frau/Herr [frał/her]
apteka	-	Apotheke [apoteke]
bank	-	Bank [bank]
poczta	-	Post [post]
znaczek pocztowy	-	Briefmarke [brifmark]
jestem z Polski	-	ich komme aus Polen [iś kome aus polen]
Warszawa	-	Warschau [warszau]
Kraków	-	Krakau [krakau]
Luksemburg	-	Luxemburg [luksemburg]
Polska	-	Polen [polen]
Europa	-	Europa [ojropa]