Polskie miasta i gminy przygraniczne zrzeszone są dziś w 15 euroregionach
położonych wzdłuż granic lądowych i wybrzeża Morza Bałtyckiego.

1. Bałtyk
2. Niemen
3. Bug
4. Karpaty
5. Tatry
6. Beskidy
7. Śląsk Cieszyński
8. Silesia
9. Pradziad
10. Glacensis
11. Dobrava
12. Nysa
13. Sprewa-Nysa-Bóbr
14. Viadrina
15. Pomerania
Czym są Euroregiony?
Nazwa "euroregion" oznacza zarówno wyodrębniony region europejski,
położony na pograniczu dwóch lub kilku sąsiadujących ze sobą państw, jak i
organizację powołaną do koordynacji współpracy na takim obszarze przez
strony umowy euroregionalnej i zaakceptowaną przez Unię Europejską (przed
Traktatem z Maastricht: Wspólnoty Europejskie), która może wspierać
finansowo jego działalność.
Skąd się wzięły?
Współdziałanie regionów przygranicznych wynika z potrzeby łagodzenia
niekorzystnych skutków istnienia granic i chęci przeciwdziałania
marginalizacji obszarów oddalonych od stolic państw. Powstawanie w
powojennej Europie struktur współpracy transgranicznej, jakimi są
euroregiony, wyniknęło z naturalnego dążenia społeczności lokalnych do
nawiązywania kontaktów, wymiany dorobku kulturalnego między sąsiadami, do
niwelowania różnic gospodarczych i przełamywania wzajemnych uprzedzeń.
Jaka jest ich rola?
Euroregiony stanowią pomost w procesie integracji europejskiej. Taką rolę
odgrywały w Europie Zachodniej, Północnej i Południowej na przełomie lat
60. i 70. i tak jest od początku lat 90. wzdłuż granic krajów Europy
środkowej i Wschodniej, zwłaszcza na granicach między państwami
członkowskimi UE i kandydującymi do Unii.
Jaka jest ich historia?
Współpraca transgraniczna w Europie rozwija się od początku lat 50.
Największe doświadczenie mają regiony położone wzdłuż granic Republiki
Federalnej Niemiec i państw skandynawskich.
Pionierski charakter miały utworzone na
początku lat 50. związki regionów granicznych, przede wszystkim z
pogranicza norwesko-szwedzko-fińskiego, holendersko-niemieckiego oraz
niemiecko-francuskiego. Doprowadziły one w 1958 r. do utworzenia pierwszej
w Europie w pełni sformalizowanej struktury euroregionalnej: "Euroregio",
na granicy niemiecko-holenderskiej.
Lata 70. i 80., to okres sprzyjający
tworzeniu się Europie Zachodniej nowych form i porozumień transgranicznych.
W niektórych krajach Europy Południowej i Południowo-Zachodniej (Grecja,
Hiszpania i Portugalia), współpraca transgraniczna rozpoczęła się dopiero
w latach 80., dzięki zmianom politycznym i członkostwu we Wspólnotach
Europejskich.
W końcu lat 80. - w wyniku transformacji
systemu politycznego i gospodarczego w krajach Europy środkowej i
Wschodniej, zapoczątkowane przemianami ustrojowymi 1989 r. w Polsce -
nastąpiło kolejne ożywienie współpracy ponad granicami.
Odzyskanie suwerenności politycznej,
odrodzenie wolnego rynku, demokratyzacja państwa i budowa społeczeństwa
obywatelskiego połączona z rozwojem samorządności lokalnej i rozwojem
świadomości regionalnej w tych państwach, są głównymi czynnikami rozwoju
współpracy w ramach euroregionów.
|