SARR.com.pl > Unia Europejska > Europa > Państwa kandydujące > Łotwa
 

 

strona główna
podstawy
Europa
postacie
edukacja
artykuły
dodatki
informacje

 
    Państwa kandydujące - Łotwa  
 

 

Ryga

 

Informacje ogólne
Ludność
Warunki naturalne
Historia
Ustrój polityczny
Gospodarka
Ambasady i konsulaty
Podstawowe zwroty języka łotewskiego
 
 
 
Stolica: Ryga
Ludność: 2 432 000
Obszar: 64 589 km kw.
Język urzędowy: łotewski
PKB: 4 260 USD na osobę
Waluta: 1 łat = 100 santimów
Inflacja: 3,9 proc.
Bezrobocie: 14 proc.
Ustrój: Republika
Święta narodowe: 18.11 - rocznica proklamowania niepodległości (1918)

Zdjęcie z wakacji:

Kamienica w Rydze
   

Informacje ogólne

Łotwa, Latvija, Republika Łotewska, Latvijas Republika, państwo położone w Europie Wschodniej, na wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Graniczy na północy z Estonią, na wschodzie z Rosją, na południowym-wschodzie z Białorusią, na południu z Litwą.
Powierzchnia: 64,5 tys. km
2. 2,4 mln mieszkańców (1993).
Stolica: Ryga (917 tys. mieszkańców, 1990).
Większe miasta: Dyneburg (128 tys.), Lipawa (114 tys.), Jelgawa (75 tys.).
Język urzędowy: łotewski.
Jednostka monetarna: 1 łat = 100 sentimów.

Ludność

Skład etniczny: Łotysze (51,8%), Rosjanie (33,8%), Białorusini (4,3%), Ukraińcy (3,5%), Polacy (2,3%), Litwini (1,3%).
Religia: luteranie (55%), mniejszości: katolicy (24%), prawosławni (9,0%). Średnia długość życia: mężczyźni 64,2 lata, kobiety 74,6 lata.

Warunki naturalne

Wybrzeże morskie tworzą wydmy i piaszczyste plaże, największa zatoka - Ryska od otwartego morza ograniczona jest Półwyspem Kurlandzkim. Większość kraju jest nizinna z licznymi formami polodowcowymi: środkową część zajmuje Nizina Środkowołotewska otoczona od zachodu Pojezierzem Inflanckim, od południowego wschodu Pojezierzem Latgalskim, od północy Niziną Północnołotewską.
Klimat umiarkowanie morski, ku wschodowi przechodzący w kontynentalny. Gęsta sieć rzeczna, ważniejsze rzeki: Dźwina, Lelupa, Windawa. Naturalną roślinność stanowią lasy mieszane, charakterystyczne dla strefy umiarkowanej, najbardziej rozpowszechniona jest sosna, ponadto występuje dąb, lipa, jesion, klon. Ze zwierząt żyją tu m.in.: wiewiórki, lisy, zające bielaki, rysie.

Historia

Tereny obecnej Łotwy, określane do poł. XVI w. jako Inflanty, były od XII w. obszarem ekspansji Duńczyków i Niemców. Od XIII w. istniał tu także Zakon Kawalerów Mieczowych, który wkrótce po założeniu połączył się z Zakonem Krzyżackim. Inflanty były terenem spornym, do którego pretensje od 1561 zaczęła zgłaszać także Polska, później Szwecja i Rosja. Od 1721 Inflanty szwedzkie, a od 1772 Inflanty polskie (tzw. Latgalia ze stolicą w Dyneburgu) znalazły się w rękach rosyjskich. Zamieszkujący te ziemie Łotysze, związani z kulturą niemiecką, dążyli do uzyskania autonomii w ramach imperium rosyjskiego.
W budzeniu świadomości narodowej znaczną rolę w XIX w. odegrał ruch młodołotyszów. W wyniku walk I wojny światowej, w 1917 obszary dzisiejszej Łotwy zajęli Niemcy. Powstała za zgodą okupacyjnych władz niemieckich Łotewska Rada Narodowa proklamowała niepodległość Łotwy (18 listopada 1918). W tym samym czasie komuniści łotewscy proklamowali powstanie republiki sowieckiej, ich działania jednak nie przyniosły znaczącego odzewu wśród mieszkańców kraju. W 1934 na czele rządu stanął dyktator K. Ulmanis, który pozostawał u władzy do 1940, tj. do czasu przymusowej inkorporacji Łotwy do ZSRR. Po II wojnie światowej utrzymano przynależność Łotwy do ZSRR.
W okresie stalinowskim miały miejsce represje i deportacje tysięcy Łotyszów. Po przejęciu władzy w ZSRR przez M. Gorbaczowa (1985), uchwaleniu jego programu reform państwowych znanych pod nazwą pieriestrojki (1987), na Łotwie powstał niezależny Front Ludowy Łotwy, który w marcu 1990 wygrał wybory. W tym też roku parlament proklamował niepodległość Republiki Łotewskiej. W wyniku trudnych negocjacji między rządami Łotwy i Rosji ustalono zasady ewakuacji żołnierzy radzieckich stacjonujących na terytorium kraju, ostatni z nich opuścili Łotwę w sierpniu 1994. Łotwa pozostaje poza obrębem Wspólnoty Niepodległych Państw, dążąc do integracji z krajami zachodnioeuropejskimi. 26 XI 1998 parlament zaaprobował mniejszościowy rząd premiera V. Krisztopansa, w którego skład weszli przedstawiciele: centroprawicowej Łotewskiej Drogi, narodowo-konserwatywnej Ojczyzny i Wolności oraz centrowej Nowej Partii. Nowy premier obiecał dalszą prywatyzację państwowego majątku i całkowite dostosowanie w ciągu 4 lat prawa łotewskiego do prawa Unii Europejskiej. 17 VI 1999 nowym prezydentem została Vaira Vike-Freiberga. 16 VII 1999 nowym premierem został Andris Szkele, który zapowiedział, iż głównym zadaniem jego gabinetu będzie odrodzenie gospodarki i wprowadzenie Łotwy do Unii Europejskiej.

Ustrój

Republika wielopartyjna z jednoizbowym parlamentem - Sejmem liczącym 100 miejsc.

Gospodarka

Łotwa jest krajem przemysłowo-rolniczym. Produkuje się m.in. pojazdy silnikowe, sprzęt telekomunikacyjny. Coraz większe znaczenie ma także leśnictwo, rybołówstwo, hodowla (głównie bydła mlecznego).
Dochód narodowy 1930 USD na 1 mieszkańca (1992). Struktura zatrudnienia: usługi - 43,9%, przemysł - 40,6%, rolnictwo - 15,5%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie ciężarówki (18%), żyto (13%), jęczmień (6,6%), natomiast importuje się gaz ziemny, smary, materiały pędne (60,9%), surówkę miedzi (13,6%). Największymi partnerami handlowymi są: kraje byłego ZSSR, Niemcy.

Ambasady i konsulaty

Ambasada Republiki Łotewskiej
ul. T. Rejtana 15/19, 02-516 Warszawa
tel. (022) 648-19-47, fax (022) 648-02-01

Konsulat Republiki Łotewskiej w Katowicach
adres: ul. Staromiejska 4, 40-013 Katowice
tel. (032) 253-90-04; fax (032) 253-77-03, (0329) 253-75-85
godziny otwarcia: 10.00-17.00 od poniedziałku do piątku
Konsul Honorowy: Pan Tadeusz Biedzki
e-mail:
t.biedzki@gtp.com.pl

Konsulat Republiki Łotewskiej w Gdańsku
adres: ul. Ogarna 99/100, 80-826 Gdańsk
tel. (058) 305-92-85; fax (058) 305-92-84
godziny otwarcia: 09.00-10.00 i 15.00-17.00 od poniedziałku do piątku
Konsul Honorowy: Pan Krzysztof Figel

Konsulat Republiki Łotewskiej w Łodzi
adres: al. Tadeusza Kościuszki 35, 90-518 Łódź
tel./fax (042) 633-97-68
godziny otwarcia: 09.00-17.00 od poniedziałku do piątku
Konsul Honorowy: Pan Władysław Kazimierz Kotaba
e-mail:
konsullotwa@poczta.onet.pl

Konsulat Republiki Łotewskiej w Poznaniu
adres: ul. Wrocławska 6, 61-837 Poznań
tel. (061) 853-11-06
godziny otwarcia: 10.00-14.00 od poniedziałku do piątku
Konsul Honorowy: Pan Andrzej Wojda

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Rydze
adres: Elizabetes iela 2, Riga, LV-1340
tel. (0.0371) 7321617, 7320622, 7321593, 7321233; fax. (0.0371) 7338196, 7830174
e-mail:
ambpol@apollo.lv


Podstawowe zwroty języka łotewskiego:

dzień dobry - labdien [labdien]
dobry wieczór

-

labvakar [labwakar]
do widzenia - uz redzēšanos [uz redzeeszanos]
dobranoc - arlabunakti [arlabunakti]
cześć - sveiks [sweiks]
proszę - lūdzu [luudzu]
dziękuję - paldies [paldies]
przepraszam - atvainojiet [atwainojet]
smacznego - labu apetīti [labu apetiti]
ile to kosztuje? - cik tas maksā ? [cik tas maksaa]
gdzie jest...? - kur ir...? [kur ir...?]
co to jest...? - kas tas ir ? [kas tas ir?]
która jest godzina? - cik ir pulkstenis? [c-ik ir pulkstenis?]
jak się czujesz? - kā jums klājas? [kaa jums klaajas?]
jak się nazywasz? - kā Jūs? [kaa juus?]
nazywam się... - mani sauc... [mani sauc...]
ile masz lat? - cik tev gadi ? [c-ik tew gadi?]
mam ... lat - man ir ... gadi [man ir ... gadi]
chce mi się spać - es gribu gulēt [es gribu guleet]
tak - lā [laa]
nie - nē [nee]
mały - mazais [mazais]
duży - liels [liels]
ładny - skaists [skaists]
brzydki - neglīts [negliits]
nie rozumiem - es nekā nesaprotu [es nekaa nesaprotu]
na zdrowie - uz veselību [uz weseliibu]
nie wiem - nezinu [nezinu]
otwarte - atvērts [atweerts]
zamknięte - aizvērts [aizwerts]
przerwa - pārtraukums [paartraukums]
pan/pani - kungs/kundze [kungs/kundze]
apteka - aptieka [aptieka]
bank - banka [banka]
poczta - pasts [pasts]
znaczek pocztowy - pastmarka [pastmarka]
jestem z Polski - esmu no Polijas [esmu no polijas]
Warszawa - Varšava [warszawa]
Kraków - Krakov [krakow]
Ryga - Rīga [riiga]
Polska - Polija [polija]
Litwa - Latvija [latwija]
Europa - Eiropa [eiropa]

Dni tygodnia

poniedziałek - Pirmdiena [pirmdiena]
wtorek - Otrdiena [otrdiena]
środa - Trešdiena [treaszdiena]
czwartek - Ceturdiena [ceturdiena]
piątek - Piekdiena [piekdiena]
sobota - Sestdiena [sestdiena]
niedziela - Svētdiena [sweetdiena]

Miesiące

styczeń - Janvāris [janwaaris]
luty - Februāris [februaaris]
marzec - Marts [marts]
kwiecień - Aprīlis [apriilis]
maj - Maijs [maijs]
czerwiec - Jūnijs [juunijs]
lipiec - Jūlijs [juulijs]
sierpień - Augusts [augusts]
wrzesień - Septembris [septembris]
październik - Oktobris [oktobris]
listopad - Novembris [nowembris]
grudzień - Decembris [decembris]

Liczebniki

jeden - viens [wiens] - jedenaście - vienpadsmit [wienpadsmit]
dwa - divi [diwi] - dwanaście - divpadsmit [diwpadsmit]
trzy - trīs [triis] - trzynaście - trīspadsmit [triispadsmit]
cztery - četri [czetri] - czternaście - četrpadsmit [czetrpadsmit]
pięć - pieci [piecji] - piętnaście - piecpadsmit [piecpadsmit]
sześć - seši [seszi] - szesnaście - sešpadsmit [seszpadsmit]
siedem - septiņi [septini] - siedemnaście - septiņpadsmit [septinpadsmit]
osiem - astoņi [astoni] - osiemnaście - astoņpadsmit [astonpadsmit]
dziewięć - deviņi [dewini] - dziewiętnaście - deviņpadsmit [dewinpadsmit]
dziesięć - desmi [desmi] - dwadzieścia - divdesmit [diwesmit]
 
     
 

Quiz Europejski Pogoda w Europie  |  Przelicznik walut  | Słowniczek europejski

 
 
   

© 2003 Copyright  - Sądecka Agencja Rozwoju Regionalnego. Projekt: Jarosław ZbozieńDo góry strony