Zdjęcie z wakacji:

Informacje ogólne

Malta, Republika Malty, Repubblika ta' Malta, Republic of Malta, wyspiarskie państwo położone na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii, obejmuje trzy wyspy: Malta, Ghawdex (Gozo) i Kemmuna (Comino). Powierzchnia 316 km².
Stolica: Valletta (101 tys. mieszkańców, 1991).
Większe miasta (1991): Birkirbara (21 tys.), Quormi (19 tys.), Hamrun (14 tys.), Sliema (13 tys.).
Język urzędowy: maltański, w użyciu też język angielski.
Jednostka monetarna: 1 lira maltańska = 100 centymów = 1000 milów.

Ludność

357 tys. mieszkańców (1990). Skład etniczny: Maltańczycy (95,7%), Brytyjczycy (2,1%).
Religia: katolicy (97,3%), anglikanie (1,2%). Średnia długość życia: mężczyźni 72,8 lat, kobiety 77,6 lat.

Warunki naturalne

Wyspy są wierzchołkami wapiennego masywu o wysokości sięgającej 245 m.n.p.m., rozczłonkowanego głębokimi zatokami i dolinami. Wskutek nadmiernego wypasu i erozji naturalna roślinność (makia) występuje w niewielu miejscach. Świat zwierzęcy reprezentują nieliczne gatunki małych ssaków: jeży, ryjówek, nietoperzy, spotyka się natomiast wiele gatunków ptaków, Malta leży bowiem na trasie ptasich wędrówek pomiędzy Europą i Afryką.
Klimat śródziemnomorski, średnia temperatura powietrza dla stolicy kraju wynosi: w styczniu 13°C, w lipcu 26°C, suma roczna opadów 578 mm. Z powodu bardzo rzadkich i niewielkich opadów występuje deficyt słodkiej wody i niezbędne jest jej odsalanie.

Historia

W starożytności dzisiejsza Malta nosiła nazwę Melita. Ok. 1400 p.n.e. założyli tu swe osiedla Fenicjanie, ok. 700 p.n.e. wyspę podbili Grecy. W V w. p.n.e. opanowana przez Kartagińczyków, od 218 p.n.e. pod władzą Rzymian. W V w. n.e. przez wyspę przeszły najazdy Wandalów i Ostrogotów, w 533 wcielona do Bizancjum, od 870 znalazła się pod rządami Arabów. W 1091 podbita przez Normanów, później przyłączona do księstwa, następnie Królestwa Sycylii.
W 1530 cesarz Karol V przekazał wyspę jako lenno wydalonemu z Rodos zakonowi Joannitów, który miał walczyć z Turkami. W maju 1565 Turcy zaatakowali wyspę 30-tys. armią. Zakonnikom dysponującym zaledwie 9 tys. żołnierzy udało się odeprzeć atak. Dla uczczenia zwycięstwa nowo powstałą stolicę Malty nazwano imieniem wielkiego mistrza, który dowodził wojskami zakonu w tej bitwie, Jean'a Parisot de la Valette.
W 1798 flota francuska Napoleona Bonapartego zaatakowała i zdobyła wyspę. W 1800 wojska angielskie, po dwóch miesiącach oblężenia, wyparły Francuzów. Uczestnicy kongresu wiedeńskiego w 1815 przyznali Maltę Wielkiej Brytanii. Od tego czasu wyspa stała się brytyjską bazą morską na Morzu Śródziemnym, odgrywając doniosłą rolę strategiczną podczas obu wojen światowych.
1947 Maltę uzyskała autonomię wewnętrzną, 1963 proklamowano powstanie Państwa Maltańskiego, 1964 Malta uzyskała całkowitą niepodległość jako członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Podpisano układ obronny z Wielką Brytanią, który zezwalał na utrzymanie na Malcie brytyjskich baz wojskowych. W 1967 zerwano układ z Wielką Brytanią i dopiero w 1971 udało się wynegocjować prowizoryczne porozumienie. Od tego czasu Malta ogranicza działalność brytyjskich baz wojskowych na swoim terenie, zgodnie z prowadzoną polityką nieangażowania się. W 1974 proklamowano powstanie Republiki Malty.

Ustrój polityczny

Republika wielopartyjna z jednoizbowym parlamentem - Izbą Deputowanych na 65 miejsc.

Gospodarka

Gospodarka związana jest głównie z morzem. Coraz większego znaczenia nabiera przemysł lekki. Rolnictwo na Malcie ogranicza się do tarasowych zboczy i nawadnianych nizin. Uprawia się głównie zboża, warzywa, owoce cytrusowe. Hodowla obejmuje bydło i kozy.
Głównym źródłem dewiz jest dobrze rozwinięta turystyka międzynarodowa. Dochód narodowy 8000 USD na 1 mieszkańca (1992). Struktura zatrudnienia: usługi - 66,0%, przemysł - 30,5%, rolnictwo - 3,5%.Handel zagraniczny: eksportuje się głównie maszyny, samochody (44,6%), odzież, obuwie (16,4%), półfabrykaty (8,3%), natomiast importuje się maszyny, samochody (45,8%), półprodukty (19,4%), artykuły żywnościowe (8,7%). Głównymi partnerami handlowymi są Włochy, Niemcy i Wielka Brytania.

Ambasady i konsulaty

Konsulat Malty w Warszawie
adres: ul. Szczygla 8 m.16, 00-370 Warszawa
tel. (022) 826-66-49, kom. 0603-780-669

Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej we Włoszech akredytowany jest również w Republice Malty.

Konsulat Honorowy RP w Valetta
adres: 60, South Street, Valetta VLT 11
tel. 24-43-06, fax. 23-30-93

Podstawowe zwroty języka maltańskiego:

Dni tygodnia

Miesiące

Liczebniki

Podstawowe zwroty języka angielskiego:

Dni tygodnia

Miesiące

Liczebniki