Informacje ogólne

Słowenia, Slovenija, Republika Słowenii, Republika Slovenija, państwo leżące w Europie Środkowej, zajmuje powierzchnię 20 256 km². Graniczy z Austrią na północy (324 km) i Chorwacją na południu i południowym wschodzie (546 km). Znacznie krótsze linie graniczne posiada na zachodzie z Włochami (235) i na wschodzie z Węgrami (102 km).
Powierzchnia: 20,3 tys. km².
Ludność: 2 mln mieszkańców.
Podział administracyjny: 8 prowincji: Gorenjska, Primorska, Notranjska, Dolenjska, Bela Krajina, Štajerska, Prekmurje i Koroška.
Stolica: Lublana (265 tys. mieszkańców).
Większe miasta: Maribor (108 tys.), Celje (42 tys.), Kranj (37 tys.), Koper (25 tys.)
Język urzędowy: słoweński.
Jednostka monetarna: 1 tolar = 100 stotini.
Strefa czasowa: czas środkowo-europejski (CET).
Święta państwowe: 8 lutego, 27 kwietnia, 1-2 maja, 25 czerwca, 31 października

Ludność

Liczba ludności Słowenii wynosi 1.985.557 osób. Większość (88%) to Słoweńcy. Pozostali deklarują się jako: Chorwaci (2,7%), Serbowie (2,5%) Muzułmanie (z Bośni i Hercegowiny, 1,3%). Poza tym, głównie w Prekmurju na wschodzie Słowenii mieszka ok. 8500 Węgrów i 2300 Romów, a w Primorskiej 3000 Włochów. Poza granicami kraju żyje ok. 400 000 Słoweńców.
Konstytucja Republiki Słowenii gwarantuje mniejszości węgierskiej i włoskiej prawo do nauki i publikacji we własnym języku. Mają one również zagwarantowane przedstawicielstwo w Zgromadzeniu Narodowym poprzez jednego deputowanego wybranego spośród każdej grupy etnicznej.

Warunki naturalne

Słowenia to w większości kraj wyżynny i górski: 90% powierzchni kraju leży ponad 300 m n.p.m. Najwyższy szczyt, to położony w Alpach Julijskich Triglav 2.864 m.n.p.m.
Prawie połowę kraju zajmują lasy, sprawiając że Słowenia to jedno z najbardziej zielonych państw na świecie. Ziemie uprawne stanowią 43% ogółu powierzchni.
Główne rzeki to Sawa i Drawa wpadające do Dunaju, Soča na zachodzie, Mura na północnym wschodzie, Krka na południowym wschodzie oraz Kolpa, stanowiąca na pewnym odcinku granicę z Chorwacją.
Największe jeziora, to: okresowe Jezioro Cerknickie oraz górskie Bohinj i Bled.
Na terenie Słowenii, zwłaszcza w jej południowo-zachodniej części licznie występują zjawiska krasowe: podziemne rzeki, groty i jaskinie (około 7000), z których najsłynniejsza jest Postojnska jama. Mniej znane, lecz być może jeszcze godniejsze polecenia są jaskinie Škocjanskie.
Słowenia leży w strefie klimatu umiarkowanego z czterema porami roku, niemniej jednak ukształtowanie terenu sprawia, że można w Słowenii wyróżnić trzy odrębne strefy klimatyczne. Na północnym zachodzie dominuje klimat alpejski z silnymi wpływami znad Atlantyku i obfitymi opadami. Wybrzeże i duża część Primorskiej, aż do doliny Soczy posiada klimat śródziemnomorski z ciepłą słoneczną pogodą przez większą część roku i z łagodnymi zimami. Część wschodnia Słowenii ma klimat kontynentalny z gorącymi latami i mroźnymi zimami. Średnie temperatury: w styczniu 0°C, w czerwcu 21°C.

Historia

Na przełomie VI i VII wieku miał początek osadnictwa na ziemiach dzisiejszej Słowenii. Między XIV, a XVI wiekiem wszystkie słoweńskie regiony wchodzą kolejno w skład Monarchii Habsburskiej. W 1550 roku protestant Primož Trubar wydał pierwszą słoweńską książkę. Po zakończeniu I wojny światowej, w 1918 roku powstało Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców. 27 lat później, kiedy zakończyła się II wojna światowa (1945 rok) powstała Federacyjna Republika Jugosławii, w skład której wchodziła Słowenią, jako najbardziej na zachód wysuniętą republika. W kwietniu 1990 roku w Słowenii odbyły się pierwsze demokratyczne, wielopartyjne wybory parlamentarne. W wyborach tych postkomuniści utracili większość w parlamencie. 23 grudnia 1990 roku 88,5% głosujących opowiada się w referendum za niezależnością Słowenii. 25 czerwca 1991 Słowenia ogłasza niepodległość, a dwa dni później rozpoczęła się dziesięciodniowa wojna z Jugosłowiańską Armią Ludową. 15 stycznia 1992 roku Unia Europejska uznaje niezależną Słowenię, a 22 maja 1992 roku Słowenia staje się pełnoprawnym członkiem Narodów Zjednoczonych. W grudniu 1992 roku odbyły się wybory prezydenckie i parlamentarne, w których zwyciężyła Partia Liberalno-Demokratyczna, a na prezydenta wybrano M. Kučana, premierem został Drnovšek Janez.

Ustrój polityczny

Konstytucja Słowenii z 1991 roku ustanowiła parlamentarny system rządów. W skład Zgromadzenia Narodowego wchodzi 90 deputowanych wybieranych w głosowaniu proporcjonalnym na czteroletnią kadencję oraz 40 członków Rady Państwowej, które jest organem doradczym. Członkowie Rady wybierani są na pięć lat, reprezentują regiony oraz grupy interesów.
Głową państwa jest prezydent, który jest jednocześnie naczelnym wodzem sił zbrojnych i wybierany jest na okres 5 lat. Władzę wykonawczą sprawuje premier i 19 ministrów, natomiast władzę sądowniczą sprawują dożywotnio mianowani sędziowie.

Gospodarka

Słowenia jest jedną z najlepiej uprzemysłowionych republik byłej Jugosławii. Większą część dochodów przynosiła turystyka, obecnie przemysł i rolnictwo. Uprawia się głównie pszenicę, kukurydzę, żyto, ziemniaki, buraki cukrowe, chmiel, warzywa i owoce. W dolinie Drawy uprawa winorośli i produkcja win. Hodowla bydła i trzody chlewnej. Słowenia posiada bogate złoża węgla brunatnego, rud ołowiu i rtęci. Rozwinięty przemysł hutniczy, przetwórczy i włókienniczy. W latach 70. wybudowano we współpracy z Chorwacją elektrownię atomową w Krško (po stronie Słowenii, około 20 km od granicy).
Liczne lasy dostarczają surowca dla tartaków, producentów mebli oraz zakładów papierniczych w Słowenii. W ostatnich latach porozumienia licencyjne zawarte z przedsiębiorstwami zachodnioeuropejskimi umożliwiły rozpoczęcie produkcji wielu marek samochodów, ciężarówek, motocykli, a także lodówek.
Dochód narodowy 6330 USD na 1 mieszkańca (1992). Struktura zatrudnienia: przemysł - 55,5%, usługi - 42%, rolnictwo - 2,5%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie maszyny (38%), towary przetworzone (28%), meble, farmaceutyki (11%) do Niemiec (23%), Włoch (18%), Rosji (13%), importuje się natomiast maszyny (35%), produkty chemiczne (14%), stal i wyroby żelazne (10%) z Niemiec (24%), Włoch (16%), Francji (12%).

Ambasady i konsulaty

Ambasada Republiki Słowenii
adres: ul. Starościńska 1 m. 23-24, 02-516 Warszawa
tel. (022) 849-82-82, (022) 849-84-84; fax (022) 848-40-90
e-mail: sloemb@it.com.pl

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Lubljanie
adres: XV Cesta, št. 18, 1000 Ljubljana, Slovenija
tel. (00-3861) 423-28-82, 423-28-83; fax 423-28-81
e-mail: ambpol.si@siol.net
Internet: http://www.poland-embassy.si/

Konsulat RP w Nowej Goricy
Konsul Honorowy: Nedjan Brataševec (słoweński)
adres:Vipavska cesta 13, Rozna Dolina, 5000 - Nova Gorica
tel. 0065-331-52-45; fax 0065-331-52-36

Dni tygodnia

Liczebniki