Zdjęcie z wakacji:

Informacje ogólne

Turcja, Türkiye, Republika Turecka, Türkiye Cumhuriyeti, państwo na dwóch kontynentach, w południowo-wschodniej Europie i południowo-zachodniej Azji (półwysep Azja Mniejsza), nad Morzami: Śródziemnym, Egejskim, Czarnym i Marmara. Od północy graniczy z Bułgarią, od zachodu z Grecją, od południa z Syrią i Irakiem, od wschodu z Iranem, Armenią i Gruzją. 61,2 mln mieszkańców (1994).
Stolica: Ankara (2,6 mln).
Główne miasta (1990): Stambuł (6,6 mln), Ankara, Izmir (1,7 mln), Adana (916 tys.), Bursa (835 tys.), Gaziantep (603 tys.).
Język urzędowy: turecki.
Jednostka monetarna: 1 lira turecka = 100 kurusi (kuruszy).

Ludność

Skład etniczny: Turcy (86%), Kurdowie (11%), Arabowie (2%), Ormianie.
Wyznania: muzułmanie sunnici (99%), chrześcijanie (prawosławni, 0,3%). Średnia długość życia: mężczyźni 64 lata, kobiety 70 lat.

Warunki naturalne

Powierzchnia 779,5 tys. km². Półwysep Azji Mniejszej zajmuje Wyżyna Anatolijska wypełniona słonymi jeziorami i bagnami. Wzdłuż wybrzeża i na południu Góry Pontyjskie (najwyższy szczyt Kaçkar Dagi, 3937 m.n.p.m.) i Taurus (Demirkazik, 3756 m.n.p.m.). Na wschodzie Wyżyna Armeńska (obszar aktywny sejsmicznie) z najwyższym szczytem Turcji - Araratem (5165 m.n.p.m.). Europejską część Turcji pokrywają urodzajne, pagórkowate równiny południowej części Niziny Trackiej (Nizina Dolnotracka), otoczone niskimi górami.
Klimat podzwrotnikowy, śródziemnomorski i kontynentalny (we wnętrzu kraju). W górach wieczne śniegi. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 0°C i 33 mm, w lipcu 23°C i 13 mm.
Główne rzeki: Kyzył Irmak (Kizilirmak) i Sakarya (uchodzące do Morza Śródziemnego), Eufrat i Tygrys (do Zatoki Perskiej). Liczne jeziora, z których największe to Wan i Tuz. Roślinność półpustynna i stepowa, na wybrzeżu makia, w górach lasy pokrywające 26% powierzchni kraju. Świat zwierzęcy reprezentują m.in.: niedźwiedzie brunatne, sarny, jelenie, dziki oraz z ptaków - flamingi.

Historia

Początki państwa tureckiego

Przed rokiem 2000 p.n.e. tereny obecnej Turcji zamieszkiwały osiadłe plemiona trudniące się pasterstwem, uprawą ziemi, posiadające umiejętność wytapiania i obróbki metali. Ok. 1800 p.n.e. pojawili się przybysze z Europy Wschodniej - Hetyci, którzy założyli pierwsze na ziemiach tureckich państwo ze stolicą w Hattusas (ok. 150 km na wschód od Ankary, w pobliżu miejscowości Bogazköy). Hetyci, pierwotnie koczowniczy pasterze, przejęli od miejscowych ludów umiejętność uprawy ziemi, a wraz z nią osiadły tryb życia.
Do 1400 p.n.e. ich imperium rozciągało się od Morza Egejskiego do Eufratu, na południu obejmowało Syrię, granicząc z Egiptem i Babilonią. Upadek imperium nastąpił na początku XII w. p.n.e., z bliżej nie znanych przyczyn (prawdopodobnie najazd tzw. ludów morskich).

Imperium frygijskie

Na jego gruzach pojawili się Frygowie, którzy założyli własne państwo ze stolicą w Gordion (ok. 90 km na południowy zachód od Ankary), rozszerzając swoje panowanie w kierunku wschodnim, aż do południowych stoków Kaukazu, gdzie współcześni Armeńczycy posługują się językiem wywodzącym się od frygijskiego. Na południe od gór Taurus państwo frygijskie graniczyło z Babilonią i Asyrią.
W tym samym czasie na wybrzeżach morskich rozwijało się osadnictwo greckie, które na zachodzie nad Morzem Egejskim, przetrwało aż do współczesności. Do 800 p.n.e. skolonizowane zostało praktycznie całe wybrzeże Morza Egejskiego od cieśniny Dardanele po wyspę Rodos. W następnych stuleciach osiedla greckie powstały wzdłuż tureckich wybrzeży Mórz: Czarnego, Marmara i Śródziemnego. W miastach niezwykle bujnie rozwijał się handel, a państwo Frygów było wielkim dostawcą zboża, ubrań wełnianych i metali na rynki całej Hellady.
W VII w. p.n.e. imperium frygijskie upadło, w jego zachodniej części powstało państwo Lidyjczyków ze stolicą w Sardes, które podporządkowało sobie kolonie greckie położone nad Morzem Egejskim. Posiadłości lidyjskie na wschodzie sięgały jedynie po rzekę Kizilirmak, ziemie położone dalej na wschodzie zostały włączone do imperium Medów, a południowo-wschodnia część współczesnej Turcji - do Babilonii.
W 546 p.n.e. Lidia została podbita przez Persów i utworzyła wraz z Medią odrębną satrapię. W 334 Persowie zostali pokonani przez Aleksandra III Wielkiego, a ich państwo weszło w skład utworzonego przez niego imperium. Po śmierci Aleksandra III Wielkiego w 323 p.n.e. jego imperium rozpadło się na szereg państw sukcesyjnych. W granicach współczesnej Turcji powstały wówczas: na zachodzie Pergamon i Rodos, na północy Pont i Bitynia, na północnym wschodzie Armenia i Partia, południowo-wschodnia część weszła w skład państwa Seleucydów z centrum w Mezopotamii.
W centralnej Turcji pojawili się Celtowie, którzy znad Dunaju przez Tesalię i cieśniny tureckie przywędrowali do Anatolii (w starożytności nazwa Azji Mniejszej, obecnie całej azjatyckiej Turcji), gdzie odtąd znani byli jako Galatowie.

Panowanie Rzymian

Od II w. p.n.e. dominację w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego stopniowo przejął Rzym. Ok. 180 p.n.e. Rzymianie wkroczyli do Azji Mniejszej wezwani przez Pergamon i Rodos dla obrony przed atakami Seleucydów syryjskich. 150 p.n.e. pozostające pod kontrolą Rzymu ziemie Azji Mniejszej podzielono na prowincje i włączono oficjalnie w skład imperium. W 395 cesarstwo rzymskie rozpadło się na część wschodnią i zachodnią. Cesarstwo wschodnie ze stolicą w Konstantynopolu, zwane także cesarstwem bizantyjskim, władało ziemiami Azji Mniejszej położonymi na zachód od Eufratu i politycznie związało ten region ze swymi posiadłościami położonymi na kontynencie europejskim (Bałkany).

Podboje i panowanie Turków seldżuckich

W XI w. w Anatolii pojawiły się pierwsze ludy posługujące się językiem tureckim - mieszkańcy Turkiestanu, którzy w VIII w. przyjęli islam, następnie wyzwolili się spod władzy Arabów i w X-XI w. pod panowaniem dynastii Seldżuków uzyskali dominującą pozycję wśród muzułmanów. Do końca XI w. Turcy seldżuccy podporządkowali sobie Anatolię. W XII w. na ziemiach oderwanych od cesarstwa bizantyjskiego powstał sułatanat konijski Seldżuków rumijskich, którego stolica od 1107 mieściła się w Konya (Iconium).
Na początku XIII w. Turcy seldżuccy kontrolowali całą Azję Mniejszą z wyjątkiem wybrzeży Morza Egejskiego i Morza Marmara, Trapezuntu nad Morzem Czarnym oraz Armenii Mniejszej ( Cylicji), które pozostały pod panowaniem władców chrześcijańskich. W rządzonej przez Seldżuków Anatolii ukształtowała się specyficzna kultura, powstała dzięki przemieszaniu się zdobywców z przeważającą liczebnie ludnością miejscową, łącząca elementy kultury arabskiej, perskiej i bizantyjskiej.
W okresie szczytowego rozwoju państwa Seldżuków, w Anatolii pojawiła się inna grupa plemion tureckich, którą od imienia ich wodza ( Osmana bądź Othmana) nazwano Turkami osmańskimi lub ottomańskimi. Osiedli oni w obrębie posiadłości Seldżuków, otrzymując w 1299 w lenno północno-zachodniej część Anatolii. Po zdobyciu Bursy w 1326 rozpoczęli podbój okolicznych ziem. Murad I (1326-1389), który w 1360 przyjął tytuł sułtana, podbił wschodnią Turcję (1361), ok. 1362 zdobył Adrianopol, uzależnił wiele miast bułgarskich i opanował Serbię ( Kosowe Pole 1389).
Podboje tureckie wznowił Murad II (1404-1451), który pokonał wojska węgierskie i polskie pod Warną (1444). Jego następca Mehmed II (1430-1481) w 1453 zdobył Konstantynopol (odtąd stolica państwa pod nazwą Stambuł) kładąc kres cesarstwu bizantyjskiemu, a także przyłączył: Serbię (1459), Trapezunt (1461), Albanię (1468) i kolonie miast włoskich nad Morzem Egejskim (1479). Selim I (ok. 1470-1520) ok. 1514 podbił Armenię, zachodni Kurdystan i północną Mezopotamię, 1516-1517 rozciągnął swą władzę na Syrię, Liban, Palestynę i Egipt.
Szczyt potęgi Turcji nastąpił ze Sulejmana Wspaniałego (1495-1566), który w XVI w. zakończył podbój południowo-wschodniej Europy, ponadto opanował Bagdad i Tunis oraz narzucił zwierzchnictwo Algierowi i Trypolitanii.

Schyłek państwa tureckiego

Przełomowym momentem walk w Europie okazała się klęska turecka pod Wiedniem (1529), która przerwała pasmo podbojów imperium osmańskiego w centralnej części kontynentu. Równie znacząca była porażka odniesiona przez Turków w 1565 na Malcie, która zakończyła dominację Osmanów w środkowej i wschodniej części Morza Śródziemnego. W 1571 flota hiszpańsko-wenecka pod dowództwem don Juana de Austria zniszczyła flotę turecką pod Lepanto, kładąc ostatecznie kres panowaniu Turcji na Morzu Śródziemnym. W XVI w. Turcy zdołali jeszcze rozszerzyć swoje imperium zajmując, położone wokół północnych wybrzeży Morza Czarnego, rozległe ziemie chylącego się ku upadkowi państwa tatarskiego.
Ekspansję osmańską definitywnie zakończyła podjęta w 1683 druga nieudana próba zdobycia Wiednia, podczas której Turków pokonały połączone siły polskie, austriackie i niemieckie dowodzone przez Jana III Sobieskiego. Odtąd przez kolejne 250 lat trwał proces politycznego, gospodarczego i terytorialnego rozpadu imperium osmańskiego. Na mocy zawartego w 1699 pokoju karłowickiego ( Karłowice) Habsburgowie otrzymali prawie całe Węgry, Polska - część Ukrainy prawobrzeżnej i Podole (zajęte przez Turcję w 1672), Wenecja - Peloponez, Wyspy Egejskie i niektóre twierdze dalmatyńskie, Rosja - Zaporoże, a w 1774 na mocy traktatu w Küczük Kajnardży - również Krym.

Wzrost wpływów Rosji

Odtąd Rosja, zmierzająca do uzyskania dostępu do Morza Śródziemnego, stała się głównym zagrożeniem dla stabilności i integralności imperium osmańskiego. Wojna turecko-rosyjska (1806-1812) zakończona została traktatami bukareszteńskimi. 1829 Turcja definitywnie utraciła Grecję, która stała się niepodległym państwem. Najpoważniejszą próbą wewnętrznego zahamowania upadku Turcji za pomocą reform był tzw. tanzimat.
Ponawiane przez Rosjan próby rozszerzenia sfery wpływów na południowy zachód, w kierunku cieśnin tureckich, doprowadziły w XIX w. do wybuchu dwóch poważniejszych konfliktów z państwem osmańskim. W wojnie krymskiej (1853-1856), zakończonej traktatem paryskim 1856, Turcy wspierani byli przez Wielką Brytanię i Francję, które z niepokojem obserwowały wzrost potęgi rosyjskiej w tej części świata.
W latach 1877-1878 wybuchł kolejny konflikt turecko-rosyjski. Na kongresie berlińskim zwołanym po jego zakończeniu mocarstwa europejskie ustaliły nowy porządek na południu Europy, który odbierał Turcji jej posiadłości na Bałkanach. Ekspansja Rosji postępowała również w rejonie Kaukazu, w 1801 zajęła ona Gruzję, w 1828 Azerbejdżan i Armenię, w 1878 region Kars-Ardhan. W tym samym roku zamieszkany przez mieszaną ludność grecko-turecką Cypr przeszedł pod kontrolę Brytyjczyków.
1831 turecki namiestnik Egiptu, Muhammad Ali, wypowiedział wojnę imperium osmańskiemu i zajął Syrię. Algieria i Tunezja przeszły wkrótce pod kontrolę Francuzów, jedynie Trypolitania i Cyrenajka pozostały nominalnie częścią imperium do 1912, kiedy to zostały zajęte przez Włochów. 1882 przez wojska brytyjskie zajęty Egipt. Rozpad imperium osmańskiego przypieczętowały toczone w latach 1912-1913 wojny bałkańskie, w których wyniku Grecy, Bułgarzy, Serbowie i Czarnogórcy pokonali Turków. W podpisanych traktatach pokojowych Turcja zrzekła się wszystkich posiadłości europejskich z wyjątkiem wschodniej Tracji.
W 1912 turecka partia liberałów obaliła rząd młodoturków ( młodoturecka rewolucja), którzy jednak po przewrocie w 1913 ponownie doszli do władzy. W Turcji wzrosły wpływy niemieckie, a doktryna panturkizmu stała się podstawą wspólnego antyrosyjskiego i antybrytyjskiego porozumienia Turcji i Niemiec.

I wojna światowa

W I wojnie światowej Turcja brała udział po stronie państw centralnych. 30 października 1918 podpisany został pomiędzy Turcją i aliantami rozejm w Mudros, który przewidywał m.in. okupację cieśnin tureckich oraz rejonów uznanych za ważne strategicznie. Bezpośrednio po rozejmie wojska brytyjskie i francuskie rozpoczęły okupację znacznej części kraju (wraz ze stolicą), w kwietniu 1919 wojska włoskie zajęły Anatolię, a w maju wojska greckie Izmir - zapoczątkowując wojnę grecko-turecką (1919-1922).
10 października 1920 w Sevres został podpisany traktat pokojowy między Turcją a państwami Ententy, który pozbawiał Turcji wszystkich krajów arabskich i wysp na Morzu Egejskim, odbierał jej wschodnią Trację, europejskie wybrzeże Dardaneli, okręg Smyrny, pozostawiając jedynie wewnętrzną część Anatolii, ograniczał także jej suwerenność, m.in. poprzez redukcję sił zbrojnych i kontrolę nad gospodarką, oraz przewidywał utworzenie Kurdystanu i Wielkiej Armenii.
Tak niekorzystne warunki pokoju wywołały powszechny sprzeciw, a turecki ruch nacjonalistyczny zyskał masowe poparcie. 1920 Wielkie Zgromadzenie Narodowe w Ankarze powołało rząd z K. Atatürkiem na czele, który powstrzymał napór wojsk greckich, nawiązał stosunki dyplomatyczne z rewolucyjną Rosją, a także doprowadził do rewizji traktatu z Sevres. W 1923 na konferencji w Lozannie uznano pełną suwerenność Turcji i ustalono jej granice w kształcie zbliżonym do współczesnego, zniesiono kontrolę cieśnin, uznając ich demilitaryzację, doprowadzono do przesiedlenia mniejszości narodowych (ludność grecka zamieszkująca Azję Mniejszą została przesiedlona do Grecji, podczas gdy Turcy z greckiej części Tracji i całego Półwyspu Bałkańskiego powrócili do kraju).

Proklamowanie republiki i wprowadzenie reform

W 1923 proklamowano powstanie republiki, której pierwszym prezydentem został Atatürk. Rząd przeniósł swą siedzibę ze Stambułu do Ankary. Atatürk przeprowadził szereg reform, mających na celu modernizację państwa na wzór zachodni. Poprzez rozdział Kościoła od państwa ograniczono wpływy duchownych, a po wprowadzeniu nowej konstytucji w 1928 islam utracił rangę religii państwowej, zamknięto sądy islamskie wprowadzając sądownictwo wzorowane na europejskim, alfabet arabski zastąpiono łacińskim, kobiety otrzymały prawa wyborcze.
Pomimo pozorów systemu parlamentarnego, ustrój Turcji był dyktaturą Atatürka i utworzonej przez niego w 1923 Partii Ludowo-Republikańskiej. 1937 parlament zaakceptował 6 zasad polityki państwa: republikanizm, nacjonalizm, rewolucjonizm, ludowość, etatyzm i laicyzm. W 1938 prezydentem został Ismet Inönü.

Turcja po II wojnie światowej

Podczas II wojny światowej Turcja zachowując formalną neutralność, prowadziła politykę współpracy z państwami Osi. Dopiero w lutym 1945 wypowiedziała wojnę Niemcom i Japonii, umożliwiając sobie w ten sposób udział w konferencji założycielskiej ONZ.
W 1950 przeprowadzono pierwsze, w pełni demokratyczne wybory, w wyniku których władzę objęła Partia Demokratyczna, nastąpiło również zbliżenie z państwami zachodnimi, głównie z USA (pomoc finansowa i militarna). W latach 1950-1953 20 tys. żołnierzy tureckich walczyło w wojnie koreańskiej w składzie wojsk ONZ, w 1952 Turcja przystąpiła do NATO. Polityka prozachodnia Turcji wynikała z obaw wobec ZSRR, który bezpośrednio po wojnie wysuwał żądania zmierzające do ustanowienia swych wpływów w regionie cieśnin tureckich.
1960 wojskowy zamach stanu przeprowadzony pod hasłem powrotu do zasad polityki prowadzonej przez Atatürka (tzw. kemalizm) obalił rządzących demokratów. 1961 powołano rząd koalicyjny, prezydentem został C. Gursel. W latach 60. stosunki z ZSRR uległy normalizacji, nastąpiło ożywienie kontaktów dyplomatycznych, zwiększyła się wymiana handlowa.
Równocześnie narastało rozczarowanie Zachodem, które ujawniło się w związku z trwającym od lat 50. konfliktem grecko-tureckim dotyczącym Cypru i powszechnie panującą wśród Turków opinią, iż ich europejscy alianci faworyzują w tym konflikcie chrześcijańskich Greków. 1974 na Cyprze miał miejsce przewrót, w jego wyniku władzę przejął grecki rząd wojskowy. W odpowiedzi na to wojska tureckie zajęły północną część wyspy. Interwencja spowodowała pogorszenie się stosunków Turcji z sojusznikami z NATO. Po wprowadzeniu amerykańskiego embarga na dostawy broni, Turcja wystąpiła z NATO i przejęła pod kontrolę amerykańskie bazy wojskowe na swym terytorium.

Lata 80 i 90 XX w.

W 1980 władzę w Turcji po raz kolejny przejęli wojskowi, którzy rozwiązali parlament i zawiesili konstytucję. Rządy w Turcji sprawowała wojskowa Rada Bezpieczeństwa Narodowego, z generałem K. Evrenem jako przewodniczącym Rady i prezydentem. W wyborach parlamentarnych przeprowadzonych w 1983 przewagę uzyskała nacjonalistyczno-konserwatywna Partia Ojczyźniana (ANAP). Premierem został jej przewodniczący - T. Özal (w 1989 wybrany na prezydenta).
W wojnie z Irakiem w 1991 Turcja stanęła po stronie państw sprzymierzonych. W październiku 1991 odbyły się kolejne wybory parlamentarne, w których ANAP utraciła większość na rzecz Partii Słusznej Drogi S. Demirela. Po nagłej śmierci Özala, w maju 1993 nowym prezydentem został dotychczasowy premier - S. Demirel, który powierzył misję sformowania nowego rządu pierwszej w dziejach Turcji kobiecie - T. Çiller.
Na przełomie lat 80. i 90. wzrosło napięcie w kraju w związku z nasileniem się ataków terrorystycznych ze strony fundamentalistów muzułmańskich oraz - w prowincjach południowo-wschodnich - z wystąpieniami ludności kurdyjskiej, tworzącej znaczącą mniejszość etniczną i językową i dążącej do utworzenia niepodległego państwa na ziemiach przez nich zamieszkanych, znajdujących się w granicach Turcji, Syrii, Iraku i Iranu.
W 1996 w wyborach parlamentarnych przewagę zdobyła muzułmańska, fundamentalistyczna Partia Dobrobytu. Jej przewodniczący N. Erbakan został premierem. 11 I 1999 prezydent S. Demirel zaakceptował skład mniejszościowego rządu, utworzonego przez lewicowego polityka B. Ecevita.
29 VI 1999 turecki sąd wydał wyrok śmierci na Abdullaha Ocalana, przywódcę Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), któremu zarzucono zdradę państwa i działalność separatystyczną. Skazanemu przypisano odpowiedzialność za śmierć ok. 30 tys. ludzi.
17 VIII 1999 Turcję nawiedziło katastrofalne trzęsienie zirmii o sile 7,4 w skali Richtera. Spowodowało ono zniszczenie 12 miast w północno-zachodnim rejonie kraju. Smierć poniosło ok.15 000 osób, ok. 25 000 zostało rannych.
5 V 2000 Ahmet Necdet Sezer został wybrany przez parlament na dziesiątego prezydenta Turcji (urząd objął 16 V 2000). Jest on zdecydowanym zwolennikiem reform demokratycznych.

Ustrój polityczny

Republika wielopartyjna z jednoizbowym parlamentem - Wielkim Zgromadzeniem Narodowym z 450 miejscami.

Gospodarka

Gospodarka oparta na rolnictwie. Użytki rolne stanowią 47% powierzchni. Uprawia się: pszenicę, jęczmień, oliwki, buraki cukrowe, słonecznik, bawełnę, drzewa owocowe, winorośl, tytoń, herbatę, bawełnę. Rozwinięta hodowla bydła, owiec, kóz (angorskich), koni, osłów, mułów. Eksploatacja rud żelaza, chromu, miedzi, boksytów, manganu, ołowiu, cynku. Rozwinięty przemysł włókienniczy, spożywczy, hutniczy, maszynowy, papierniczy. Liczne zakłady rzemieślnicze produkujące dywany i ceramikę. Rozwinięta turystyka.
Dochód narodowy 1950 USD na 1 mieszkańca (1992). Struktura zatrudnienia: rolnictwo - 46%, usługi - 36%, przemysł - 18%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie artykuły włókiennicze (36%), żywność (24%), żelazo i stal (10%) do Niemiec (25%), Włoch (7%), Francji (6%), natomiast importuje się maszyny (18%), ropę naftową (12%), żelazo i stal (9%) z Niemiec (16%), USA (12%), Włoch (8%).

Ambasady i konsulaty

Ambasada Republiki Turcji
adres: ul. Malczewskiego 32, 02-622 Warszawa
tel. (022) 646-43-21-22; fax (022) 646-37-57
e-mail: turkemb@it.com.pl

Konsulat Generalny Republiki Turcji w Krakowie
adres tymczasowy: ul. Św. Tomasza 31 m.11, 31-027 Kraków
tel. (012) 422-97-53, (012) 633-63-77 wew. 325; fax (012) 422-67-93
godziny otwarcia: 10.00-11.00 od poniedziałku do piątku
Honorowy Konsul Generalny: Pan Jan Bogumił Ciopiński

Konsulat Generalny Republiki Turcji w Poznaniu
adres: ul. Stary Rynek 78/79, 61-772 Poznań
tel. (061) 852-48-44, 852-89-29; fax (061) 851-70-96
godziny otwarcia: 13.00-15.00 w środę
Honorowy Konsul Generalny: Pan Jerzy Leon Kudyński

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Ankarze
adres: Atatürk Bulvari 241, Kavaklidere PK 20, 06650 Ankara
tel. (0-090312) 467-56-19, 467-33-65; fax 467-89-63
e-mail: polamb@dominet.in.com.tr
Internet: http://www.polonya.org.tr/

Konsulat Generalny RP w Stambule
adres: Büyük Çiftlik Sok., Yücel Apt.5/7 Nisanta i, Istanbul
tel. (0-090212) 291-03-00, 291-03-01; fax 2330-618
tlx (607) 28257 HAMP TR

Konsulat RP w Edrine
Konsul Honorowy: Süleyman Özduygu (turecki)
Belediye Ishani kat. 2 No 8, Edrine
tel. (0-090284) 2251-185, 2253-644; fax (284) 2122-281

Konsulat RP w Mersin
Konsul Honorowy: Jan Taçci (turecki, angielski, niemiecki)
adres: Ismet Inonu Bulvari uysal, apt.4 d.7., 33100 Mersin, Turkey
tel. (0-09041) 12260, 11917
fax (41) 14531, (324) 231-45-31

Podstawowe zwroty języka tureckiego: