|
Węgry,
Magyarország, Republika Węgierska, Magyar Köztársaság,
państwo w środkowo-wschodniej Europie, bez dostępu do morza. Graniczy ze
Słowacją na północy, z Ukrainą na północnym wschodzie, Rumunią na
wschodzie, Serbią i Chorwacją na południu, ze Słowenią i Austrią na
zachodzie.
Powierzchnia: 93 030 km2 (1% powierzchni Europy, w sercu
kontynentu).
Ludność: 10,3 mln mieszkańców.
Podział administracyjny: 19 komitatów i 1 miasto wydzielone
(Budapeszt).
Stolica: Budapeszt (2,1 mln, 2001).
Większe miasta: Debreczyn (217 tys., 2001), Miszkolc (210 tys.,
2001), Szeged (177 tys., 2001), Pecz (172 tys., 2002), Györ (127 tys.,
1999).
Język urzędowy: węgierski.
Jednostka monetarna: 1 forint = 100 fillerów.
Strefa czasowa: czas środkowo-europejski (CET).
Święta państwowe: 15 marca, 1 maja, 20 sierpnia, 23 października.

Skład
etniczny: Węgrzy (96,6%), Niemcy (1,6%), Słowacy (1,1%). Poza granicami
żyje ok. 3 miliony Węgrów (głównie w Rumunii i krajach byłej Jugosławii).
Wyznania: 2/3 ludności jest wyznania rzymsko-katolickiego, następnie
ewangelicy reformowani, luteranie, żydzi, greko-katolicy i inne grupy
wyznaniowe Średnia długość życia: mężczyźni 66 lat, kobiety 74 lata.
Węgrzy są barwni i różnorodni. W 896 roku pogańskie plemiona wędrujące z
Azji do Niecki Karpackiej, spoiły się z żyjących na tych terenach
mniejszymi i większymi grupami narodowościowymi. Historia mówi, że z
czasem nie tylko z sąsiednich krajów, ale i z daleka zapraszano tu
zakonników, nauczycieli, artystów, osadników, którzy swoją kulturą i
zwyczajami wzbogacili "węgierskość". Zdaniem zagranicy, Węgrzy są narodem
pomysłowym, zdolnym, wesołym, romantycznym, a przede wszystkim serdecznym.
Szczególnie lubianym narodem przez Węgrów są Polacy o czym głosi
powiedzenie: "Polak, Węgier dwa bratanki" ("Lengyel, Magyar két barát").

Zjednoczyły się tu dwa wpływy kultury wschodu i zachodu z tradycjami
tysiącletniego państwa. Pamiątki Imperium Rzymskiego, budynki z czasów 150
letniego panowania Turków, małe średniowieczne kościółki i wspaniałe
bazyliki, ruiny zdobiące szczyty gór i pełne pompy pałace, świadczą o
burzliwej historii. Cztery miasta królewskie, to cztery stolice państwa w
średniowieczu - Esztergom, Székesfehérvár, Buda i Visegrád (Wyszehrad) ,
jak również Veszprém, miasto niejednej królowej. Győr, Vác i Eger, które
do dnia dzisiejszego zachowały barakowe śródmieścia, zbudowany wokół zamku
Kőszeg oraz murami obronnymi Sopron, śródziemnomorski nastrój w Szentendre
i w Pécs (Pecz), lub odtwarzający rolę ośrodka kulturalnego Szeged,
zabytki, muzea i bogactwo imprez w Debrecen (Debreczyn), wszystko co
zapewnia przyjezdym pobyt pełen wrażeń.
Węgry, kraj Bartóka i Kodálya, to potęga muzyczna. I nie tylko w muzyce
poważnej jest potęgą, kto by nie znał takich operetek jak Księżniczka
Czardasza lub Wesoła Wdówka? Nie odłącznym elementem nastrojowej kolacji
jest muzyka cygańska, a programu folklorystycznego pełne werwy tańce
węgierskie. Do Budapeszteńskiego Festiwalu Wiosennego, trwającego dwa
tygodnie w marcu, dołącza się 11 innych miast. Wspomnieć należy też majowy
festiwal Balatonu lub sierpniowy Festiwal Opery i Baletu w Budapeszcie,
Imprezy Teatrale na wolnym powietrzu w Szeged, Dni Artystyczne Zempléni w
Sárospatak lub Letni Festiwal Żydowski, w którym bierze udział kilka
miast. W wielu kościołach oraz pałacach organizowane są stałe koncerty. Aż
trudno wprost wybrać.
Pożegnanie zimy, powitanie wiosny, żniwa latem lub winobranie jesienią, to
okazję do zabaw i wesołości. Jednak większość tradycji łączy się ze
świętami - Wielkanocą, Zielonymi Świątkami, Bożym Narodzeniem. Z tych
okazji o dzisiaj mieszkańcy wsi, pielęgnujący swoje dziedzictwo, wkładają
ozdobne stroje ludowe. Sztuka ludowa jest bardzo bogata, w zależności od
regionu, różni się zarówno motywami jak i kolorystyką. Najbardziej są
znane motywy "kalocsai", które nie tylko występują na strojach i haftach,
lecz także tymi samymi motywami z nieprawdopodobną wprost zręcznością
malowane są i ściany. Równie bogata kolorystycznie jest sztuka "matyó",
którą podziwiać można w muzeum w Mezőkövesd. Najpiękniejsze budownictwo
ludowe prezentują muzea na wolnym powietrzu i skanseny, znajdujące się w
wielu miejscach kraju.
Niecałe 100 kilometrów od Budapesztu wśród łagodnych wzgórz leży baśniowa
wieś Hollókő, gdzie zachowało się budownictwo, stroje ludowe i tradycje
Połówców, dzięki czemu wieś ta znalazła się na liście UNESCO. Korzystający
z turystyki wiejskiej mogą spotkać się z bogatą tradycją, a mistrzowie
ludowej sztuki chętnie zapoznają ich haftem kalocsańskim lub z Sárköz,
koronkami z Halas, glazurowanymi dzbanami z Mezőtúr lub czarną ceramiką
Nádudvar, czy też zdradzą tajemnicę wyrobu segedyńskich pantofli. W
naddunajskim mieście artystów Szentendre znajduje się skansen będący żywą
ekspozycją charakterystycznych dla danego regionu budowli i stylu życia,
gdzie od wiosny do jesieni można wziąć udział w pokazach ludowych tańców,
muzyki i rzemiosła.

Ukształtowanie
powierzchni
Około 70% powierzchni
zajmują niziny (Wielka Nizina Węgierska) z rozległą doliną Dunaju, pokrytą
żyznymi glebami. Na zachodzie i północy położone są niewysokie pasma
górskie (Średniogórze Zadunajskie i Średniogórze Północnowęgierskie)
należące do przedpola Karpat i Alp (przy granicy z Austrią). Najwyższy
szczyt na Węgrzech to Kékes (1014 m n.p.m.). Na zachodzie kraju znajduje
się rów tektoniczny z jeziorem Balaton.
Klimat
Węgry podlegają wpływom
wilgotnego klimatu kontynentalnego, który przynosi mroźne zimy i gorące
lata. Jednak nawet w głębi kraju zaznaczają się wpływy klimatu morskiego.
Średnia temperatura w styczniu wynosi -1°C, a w lipcu +22°C, liczba godzin
nasłonecznienia jest bardzo wysoka i wynosi ona 2038 godzin rocznie.
Budapeszt otrzymuje około 600 mm opadu rocznie, a latem często występują
burze. Zimą pokrywa śnieżna utrzymuje się od 30 do 40 dni, a Dunaj bywa
niekiedy całkowicie zamarznięty.
Wody
Główne rzeki Węgier to:
Dunaj, Cisa z dopływami - Sajó, Samosz, Marusza.
Węgry cieszą się różnorodnością wód, między innymi wodami leczniczymi.
Możliwe, że na Węgrzech pod ziemią znajduje się ukryte morze z wodą
leczniczą. Faktem jest jednak, że gdziekolwiek się wierci, natrafia się na
źródła cieplicowe. Z odkrytych do tej pory 1300 źródeł, 80 znajduje się w
samym Budapeszcie. Blisko w 70 miejscowościach przy wodach zbudowano
kąpieliska lecznicze, baseny lecznicze i termalne, pływalnie lub hotele
zdrojowe. Są to wody leczące reumatyzm, choroby narządów ruchu, choroby
skórne, dolegliwości kobiece, stany zapalne, choroby układu trawienia oraz
dolegliwości kostne i systemu nerwowego. Odpowiednia kuracja może być
stosowana jako forma rehabilitacji lub jako skuteczna prewencja, gdyż nie
trzeba być chorym, aby korzystać ze zbawiennych wpływów tego wartościowego
bogactwa natury.
Gleby
Na terytorium Węgier
ostały się resztki stepów (puszta) i lasostepów. Ponad 30% powierzchni
kraju stanowią bardzo żyzne gleby - czarnoziemy oraz gleby brunatne i
mady.
Przyroda
Niemal 10% obszaru kraju
stanowią tereny pod ochroną, parki narodowe i krajobrazowe. Dużą
popularnością cieszy się turystyka wiejska i na łonie natury. W dziewięciu
parkach narodowych jest teren dzikich rzek, łagodnych wzniesień, obszarów
z jeziorami, są zbocza górskie porośnięte gęsto lasami, niekończące się
równiny i niespotykane bogactwo okolic krasowych. W Parku Narodowym w
Górach Bukowych zachowały się jaskinie człowieka pierwotnego, w Aggtelek
zaś największa w Europie grota krasowa.
Surowce mineralne
Węgry nie mają zbyt dużo
surowców mineralnych. Ropa naftowa i gaz ziemny są eksploatowane w
okolicach Szegedu i Zala. 14 milinów ton węgla brunatnego pochodzi z wyżyn
z okolic Miszkolca, a 2 miliony ton węgla kamiennego z kopalń w okolicach
Peczu. Występują tu także złoża boksytu, rudy żelaza i miedź.

Powstanie państwa
węgierskiego
Ziemie dzisiejszych
Węgier były już zamieszkiwane pod koniec epoki brązu przez Ilirów i
Traków. Następnie na tych terenach osiedlali się kolejno Khmerowie,
Scytowie, Celtowie. W I wieku p.n.e. Węgry weszły w skład rzymskiego
imperium (Panonia). W V wieku tereny te opanowali Hunowie (stąd angielska
nazwa Węgier - Hangary), a później różne plemiona germańskie.
Na przełomie IX i X wieku pojawiło się pasterskie Madziarów. To właśnie
ich uważa się za założycieli Węgier (stąd oryginalna nazwa państwa -
Magyarország). Byli oni również założycielem pierwszej dynastii Árpadów.
Stefan I Święty (997-1038) otrzymał od papieża Sylwestra II koronę
królewską w 1001 roku, a następnie schrystianizował kraj. Po wygaśnięciu
dynastii Árpadów, tron objęli w 1301 roku Andegaweni. W latach 1370-82
miedzy Węgrami a Polską została zawarta unia personalna.
Panowanie Jagiellonów
W roku 1440 królem
węgierskim został Władysław III Warneńczyk, który był również królem
Polski. Zginął w bitwie pod Warną. Jego następcą został Jan Hunyady
(1444-1452) , który odniósł w 1456 roku zwycięstwo nad Turkami pod
Belgradem. W roku 1490 ponownie na tronie węgierskim zasiadła dynastia
Jagiellonów - Władysław II Jakiellończyk. W roku 1515 zawarł on układ z
cesarzem Maksymilianem I, który zapewniał Habsburgom sukcesję w Czechach i
na Węgrzech po wygaśnięciu Jagiellonów. Następcą Władysława Jagiellończyka
na tronie węgierskim był jego syn - Ludwik II, który zginął pod Mohaczem.
Panowanie Habsburgów
Zgodnie z układem
wiedeńskim z 1515 roku tron przypadł Ferdynandowi I Habsburgowi. Nie
zyskał on jednak poparcia wśród szlachty, która opowiadała się za wojewodą
siedmiogrodzkim - Janem Zápolyą, który przyjął zwierzchnictwo tureckie. W
wyniku tego konfliktu pomiędzy oboma kandydatami na tron węgierski,
wschodnia część kraju przypadła Janowi Zápolyi, a zachodnia, ze stolicą w
Pozsóny (dzisiejsza Bratysława) Ferdynandowi I. W roku 1541 Turcy zajęli
środkowe Węgry wraz z Budą. W XVI wieku poszerzała się reformacja, a
najbardziej przyjął się kalwinizm. W 1678 roku wybuchło największe
powstanie antyfeudalne i antyhabsburskie powstanie pod wodzą Thökölyego.
Doprowadziło ono do wojny austriacko-tureckiej w 1683 roku. Dzięki
zwycięstwu Jana III Sobieskiego pod Wiedniem, cesarz Leopold I zajął w
1686 roku Budę.
W 1688 uznano na sejmie w Pozsóny dziedziczność korony węgierskiej w
dynastii Habsburgów. W 1703 roku rządy austriackie wywołały powstanie,
któremu przewodził Franciszek II Rakoczy, który dwa lata później został
obwołany księciem Węgier. W 1707 roku sejm węgierski w Ónod ogłosił
detronizację Habsburgów. Austria uczestniczyła w wojnie z rewolucyjną
Francją, a później cesarstwem Napoleona I. Doprowadziło to do złagodzenia
formy panowania na Węgrzech. Dopiero Franciszek I przywrócił rządy
absolutne, co spotkało się z ogromnym niezadowoleniem szlachty. W latach
1848-1849 w Peszcie miała miejsce rewolucja węgierska (Wiosna Ludów na
Węgrzech). 14 kwietnia 1849 roku sejm postanowił zdetronizować Habsburgów
i ogłosił powstanie niepodległej republiki, na czele której stanął Laos
Kossuth. Po interwencji Rosji, która stłumiła rewolucję, Austria
zaostrzyła sposób rządzenia na Węgrzech wprowadzając terror. W roku 1867
między Austrią a Węgrami została zawarta ugoda, co doprowadziło do
powstania rok później monarchii - Austro-Węgry. Węgry uzyskały całkowitą
niezależność w polityce wewnętrznej.
Węgry po I wojnie
światowej
28-30 października 1918
roku w Budapeszcie wybuchło powstanie. 16 listopada, po zrzeczeniu się
przez cesarza Karola I tronu, proklamowano Republikę Węgierską, której
prezydentem został G. Károlyi. 21.03.1919 roku komuniści i socjaldemokraci
połączyli się w jedną partię. Proklamowali oni Węgierską Republikę Rad,
która upadła w sierpniu tego samego roku, po wkroczeniu wojsk rumuńskich i
czeskich do Budapesztu. W 1920 roku Zgromadzenie Narodowe ogłosiło, iż
Węgry będą od tej pory monarchią konstytucyjną. Regentem został Miklos
Hothy. 4 czerwca 1920 roku w Trianon podpisano układ, według którego Węgry
utraciły 73% swojego obszaru na rzecz Rumunii, Jugosławii i
Czechosłowacji.
W latach 1932-36 premierem węgierskim był G. Gömbös. Dążył on wraz ze
swoim rządem do wprowadzenia faszystowskiego ustroju. Domagał się on
rewizji traktatu z Trianon. Podobną politykę kontynuował K. Darányi. Węgry
uzyskały poparcie ze strony niemieckie, co umożliwiło rewizję traktatu z
Trianon (premier B. Imrédy): rozbudowę przemysłu zbrojeniowego,
wprowadzenie powszechnej służby wojskowej oraz zmianę granic. 2 listopada
1938 roku Węgry otrzymały południową część Słowacji oraz zachodnią część
Rusi Podkarpackiej. W marcu Węgrzy zajęli pozostałą część Rusi
Podkarpackiej uzyskując w ten sposób granicę z Polską.

II wojna światowa
Kiedy wybuchła II wojna
światowa Węgry próbowały zachować neutralność. Węgierski rząd nie wyraził
zgody na przemarsz niemieckich wojsk i przyjął uchodźców z Polski. W lipcu
1940 roku Węgry zażądały od Rumunii oddania Siedmiogrodu. Uzyskały go
ostatecznie 30 sierpnia w drugim arbitrażu. Pod koniec marca 1941 Niemcy
zażądały od Węgier by przystąpiły do wojny przeciw Jugosławii (Węgry i
Jugosławię łączył traktat "wieczystej przyjaźni"). Na udział w agresji
ostatecznie Węgry przystały. 27 czerwca Węgry wzięły udział w inwazji na
ZSRR. Od początku 1943 roku rozpoczęto tajne negocjacje z aliantami w
sprawie wycofania Węgier z wojny. By nie dopuścić do tego, Niemcy zajęli
Węgry (19.03.1944). W maju rozpoczęły się deportacje Żydów do obozów
koncentracyjnych. Na przełomie września i października 1944 roku część
Węgier została zajęta przez Armię Czerwoną. 11 października rząd podpisał
tajne zawieszenie broni z ZSRR. Cztery dni później Miklos Horthy ogłosił
wycofanie się Węgier z wojny. 22 grudnia 1944 w Debreczynie powołano
tymczasowy rząd generała Dálnoki Miklósa, który sześć dni po tym
wypowiedział wojnę Niemcom. Na początku kwietnia 1945 Węgry zostały
uwolnione od Niemców przez Armię Czerwoną.
Reżim komunistyczny i
rewolucja węgierska
W listopadzie 1945 roku
odbyły się pierwsze powojenne wybory, w których zwyciężyła Niezależna
Partia Drobnych Rolników. Powstał rząd Zoltana Tildyego z NPDR.
Wicepremierami zostali M. Rákosi - przywódca partii komunistycznej i A.
Szakasits - kierujący partią socjaldemokratów. W latach 1946-1953
komuniści, którzy byli kierowani przez Rákosiego, zaprowadzili w kraju
reżim wzorowany na stalinizmie. W roku 1949 przyjętą podobną jak w ZSRR
konstytucję. Stosowany był terror, który stłumiony został dopiero po
śmierci Stalina w 1953 roku. W roku 1955 Węgry przystąpiły do Układu
Warszawskiego i zostały przyjęte do ONZ. W wyniku zmian politycznych w
ZSRR, w 1956 roku usunięto od władzy Rákosiego. Zastąpił go E. Gerö, który
skompromitował komunistów. W taki sposób stracili resztki zaufania
publicznego.
W październiku 1956 roku rozpoczęły się masowe demonstracje. Były one
wyrazem solidarności z Polską (polski październik), kiedy to do władzy
doszedł Władysław Gomułka. 23 października manifestujący zostali
zaatakowani przez służby bezpieczeństwa. Spowodowało to wybuch rewolucji
węgierskiej 1956. Została ona jednak szybko stłumiona przez wojska
radzieckie. Do władzy ponownie doszła partia komunistyczna, która była
kierowana przez Jánosa Kádára.
Węgry jako demokratyczne
państwo
W latach 60. Węgierska
Socjalistyczna Partia Robotnicza (WSPR) podjęła się modyfikacji systemu
gospodarczego. Węgierska gospodarka była jednym ze wzorców podjętej w
latach 80. przez Michaiła Gorbaczowa tak zwanej pierestrojki. W latach
1987-88 swoja działalność rozpoczęły: Węgierskie Forum Demokratyczne,
Związek Młodych Demokratów, Związek Wolnych Demokratów, a reaktywowały się
Niezależna Partia Drobnych Rolników i Węgierska Partia
Socjaldemokratyczna. Domagały się one zmian w ustroju politycznym i
ekonomicznym. W 1989 roku Węgry zostały przekształcone w demokratyczne
państwo. W pierwszych demokratycznych wyborach, w 1990 roku, zwyciężyło
Węgierskie Forum Demokratyczne. W maju powołano rząd Józsefa Antalla, w
którym nie znaleźli się socjaliści. Cztery lata później to właśnie oni
zdobyli większość głosów (Węgierska Partia Socjalistyczna). Nowym
premierem został Gyula Horn. Miejsce w nowym rządzie znaleźli również
liberałowie z Związku Wolnych Demokratów. W 1997 roku rozpoczęto oficjalne
rozmowy o przystąpieniu Węgier do NATO. 6 lipca 1998 roku szefem rządu
został wybrany przewodniczący węgierskiej centroprawicowej koalicji -
Victor Orban. 12 marca 1999 roku Węgry przystąpiły do Paktu
Północnoatlantyckiego - NATO. 6 czerwca 2000 roku nowym prezydentem Węgier
został wybrany Ferenc Madl.

Węgry to republika
wielopartyjna z jednoizbowym parlamentem - Zgromadzenie Narodowe (Országgyűlés).
Prezydentem Republiki Węgierskiej jest Ferenc Madl, a Szefem rządu jest
Viktor Orbán.

Przemysł
Węgrzy produkują wyroby
metalowe, chemikalia, pojazdy mechaniczne, ale także odzież czy urządzenia
elektroniczne. Od czasu, gdy rządy w kraju przejął demokratycznie wybrany
rząd, Węgry uczestniczą w konkurencji na rynkach światowych. Wiele
przedsiębiorstw uległo prywatyzacji, a niektóre gałęzie przemysłu upadły.
Węgrzy poszczycić się mogą uzdolnieniami w nauce czy inżynierii, z tego
też względu napływa tam sporo zagranicznego kapitału - nieporównywalnie
więcej, aniżeli w jakim innym kraju Europy Środkowo-Wschodniej.
Rolnictwo
Ponieważ
w tym niewielkim, urodzajnym kraju lato jest raczej gorące i krótkie, a
zima stosunkowo łagodna, rozwinęły się tu przeróżne uprawy. Podobnie jak w
sąsiednich krajach, przoduje tu uprawa zbóż, ale Węgrzy sadzą także
słoneczniki, owoce i warzywa, a także oliwki, figi i winogrona - jako, że
region ten jest znany z kwitnącego handlu winem. Jednak zmiana systemu
komunistycznego na gospodarkę kapitalistyczną przyniosła wiele nowych
problemów.

Czy wiecie, że prawdziwy
gulasz to zupa? I najsmaczniejsza jest wtedy, gdy gotuje się ją na wolnym
powietrzu w kociołku nad ogniskiem. Smak i czerwień papryki jest ważnym
składnikiem wielu węgierskich potraw. Kuchnia węgierska zawdzięcza swą
popularność bogactwu smaków. Podczas wędrówek po kraju wszędzie warto
spróbować miejscowych specjalności, w zależności od regionu różna jest
kuchnia. Inna jest na nizinie, na górskich terenach północnych Węgier i
znów inna w krainie zadunajskiej. Specjalności kuchni doskonale
harmonizują z propozycjami 22 regionów win. Wśród win znajdziemy nie jedno
zwane Hungaricum, co oznacza, że istnieje ono jedynie na Węgrzech.
Przykładem, jak duże znaczenie odgrywają w życiu Węgrów dobre posiłki i
wina, są niewątpliwie związane z nimi imprezy. Odbywają się konkursy
gotowania zupy rybnej, konkursy robienia kiełbas, festiwale cebuli i
papryki, dni jabłek, arbuzów, festiwal czereśni, nie omijając oczywiście
wesołych uroczystości winobrania oraz festiwali wina i szampana.

Turystyka staje się
na Węgrzech przemysłem. Rozwija się zwłaszcza w okolicach Balatonu, dużego
jeziora o powierzchni 590 km2
oraz na obszarach leśnych, gdzie żyje wiele cennych gatunków flory i
fauny. Wielu turystów przybywa do stolicy - przepięknie położonego
Budapesztu, gdzie można podziwiać wspaniałe zabytki oraz chłonąć urokliwą
atmosferę tego miasta.
Balaton, zwany również "węgierskim morzem" jest największym ciepłym
jeziorem Środkowej Europy. Rodziny z małymi dziećmi szczególnie upodobały
sobie płytki, południowy brzeg. Stronę północną jeziora z wodą głębszą,
otaczają wzgórza powulkaniczne. Warto wejść na górę Badacsony lub na górę
Świętego Jerzego do tzw. Bazaltowych organów, delektując się w między
czasie najlepszymi winami. Pełne ruchu plaże dzieli zaledwie kilka
kilometrów od Parku Narodowego, gdzie zwiedzających wzgórza Balatonu
zauroczą niespotykane formacje skalne oraz świat zwierząt i roślin. Na
półwyspie Tihany, już 900 lat temu zbudowane kościół i opactwo.
Najstarszym miastem okolic jeziora jest Keszthely, który ze wspaniałym
barokowym pałacem, średniowiecznym gotyckim kościołem i muzeami może być
celem nie tylko letniego wypoczynku. Pobliskie termiczne jezioro w Héviz
znajduje się w prawdziwym dawnym kraterze wulkanu. Woda o temperaturze
38°C, oraz błota o właściwościach leczniczych, skutecznie działają na
schorzenia narządów ruchu.
Szczególnie polecamy miasteczko nad Balatonem - Fonyod (http://www.fonyod.prv.pl/)
Więcej informacji można
znaleźć w Narodowym Przedstawicielstwie Turystyki Węgierskiej przy
Ambasadzie Republiki Węgierskiej, 00-464 Warszawa, ul. Szwoleżerów 10,
tel. (022) 841-30-24, fax (022) 841-41-57 lub na stronie
http://www.wegry.info.pl/.

Ambasada
Republiki Węgierskiej
adres: ul. Chopina 2, 00-559 Warszawa
tel. (022) 628-44-51; fax (022) 621-85-61;
e-mail:
varsnk@2a.pl
Konsulat
Generalny Republiki Węgierskiej w Krakowie
adres: ul. Św. Marka 7/9, 31-012 Kraków
tel. (012) 422-56-57, (012) 422-56-79; tel./fax (012) 422-47-84
e-mail:
hunconcra@kki.pl
godziny otwarcia: 9.00-12.00 w poniedziałek, środę, piątek
Konsul Generalny: Pan Dr István Kovács
Konsul: Pan Tamás Nyitrai
Konsulat
Republiki Węgierskiej w Gdańsku
adres: ul. Opacka 12, 80-338 Gdańsk-Oliwa
tel. (058) 552-12-83; fax (058) 552-02-78
godziny otwarcia: 08.00-10.00 w poniedziałek
Konsul Honorowy: Pan Andrzej Hass
Konsulat
Republiki Węgierskiej w Poznaniu
adres: ul. Strusia 10, 60-711 Poznań
tel. (061) 866-26-28; fax (061) 865-82-56
e-mail:
abramowi@novcil.ae.poznan.pl
godziny otwarcia: 09.00-10.00 w poniedziałek
Konsul Honorowy: Pan Witold Abramowicz
Ambasada
Rzeczypospolitej Polskiej w Budapeszcie (Lengyel
Nagykövetség)
adres: Városligeti fasor 16, 1068 Budapest
tel. sekretariatu (0-0361) 351-1826; tel./fax (0-0361) 351-1723
tel. centrali (0-0361) 351 13 00, (0-0361) 351 13 01, (0-0361) 351 13 02
fax 351-1722
e-mail:
amb.bud@ind.eunet.hu

Podstawowe zwroty języka
węgierskiego:
| dzień dobry
(rano) |
- |
jó reggelt [jou
reggelt] |
| dzień dobry (w
ciągu dnia) |
- |
jó napot kívánok [jou
napot kiwanok] |
| dobry wieczór |
- |
jó estét [jou
esteut] |
| do widzenia |
- |
viszontlátásra [wisontlataszra] |
| dobranoc |
- |
jó éjszakát [jou
ejsaukat] |
| cześć
(powitanie) |
- |
szervusz [serwus] |
| cześć
(pożegnanie) |
- |
tisztelet [tistelet] |
| proszę |
- |
kérem [keerem] |
| proszę (podając
coś) |
- |
tessék [teszszeek] |
| dziękuję |
- |
köszönöm [kesenem] |
| przepraszam |
- |
bocsánatot kérék [boczaunatot
keereek] |
| smacznego |
- |
jó étvágyat [jou
etwaadziat] |
| ile to
kosztuje? |
- |
mennyibeke kerül
ez? [mennyibeke keril ez?] |
| gdzie jest...? |
- |
hol van...? [hol
wan...?] |
| co to jest...? |
- |
mi ez...? [mi ez...?] |
| która jest
godzina? |
- |
hány óra? [hań
ora?] |
| jak się
czujesz? |
- |
hogy érzi magát? [hodji
eurzi magaut?] |
| jak się
nazywasz? |
- |
hogy hívnák? [hodji hiwnak?] |
| nazywam się... |
- |
a nevem... [a newem...] |
| ile masz lat? |
- |
hány éves vagy?
[hań ewesz wadji?] |
| mam ... lat |
- |
... éves vagyok [... ewes vadjiok] |
| chce mi się
spać |
- |
álmos vagyok [aulmosz
wadjiok] |
| tak |
- |
igen [igen] |
| nie |
- |
nem [nem] |
| mały |
- |
kicsi [kiczi] |
| duży |
- |
nagy [nadji] |
| ładny |
- |
szép [seep] |
| brzydki |
- |
csúnya [czuunia] |
| nie rozumiem |
- |
nem értem [nem
ertem] |
| na zdrowie |
- |
egészségére [egesszegedre] |
| nie wiem |
- |
nem tudom [nem
tudum] |
| otwarte |
- |
nyitva [nitwa] |
| zamknięte |
- |
zárva [zarwa] |
| przerwa |
- |
szünet [sinet] |
| pan/pani |
- |
úr/hölgy [ur/heldji] |
| apteka |
- |
patika [patika] |
| bank |
- |
bank [bank] |
| poczta |
- |
posta [poszta] |
| znaczek
pocztowy |
- |
postabélyeg [posztabejeg] |
| jestem z Polski |
- |
Lengyel vagyok [leńdziel
wadjiok] |
| Warszawa |
- |
Varsó [warszo] |
| Kraków |
- |
Krakkó [krakko] |
| Budapeszt |
- |
Budapest [budapeszt] |
| Polska |
- |
Lengyelország [leńdzielorsag] |
| Węgry |
- |
Magyarország [madziarorsag] |
| Europa |
- |
Európa [europa] |
Dni tygodnia
| poniedziałek |
- |
hétfő [hetfee] |
| wtorek |
- |
kedd [kedd] |
| środa |
- |
szerda [serda] |
| czwartek |
- |
csütörtök [czutertek] |
| piątek |
- |
péntek [pentek] |
| sobota |
- |
szombat [sombat] |
| niedziela |
- |
vasárnap [waszarnap] |
Miesiące
| styczeń |
- |
január [januar] |
| luty |
- |
február [februar] |
| marzec |
- |
március [marcijusz] |
| kwiecień |
- |
áprlis [aprilisz] |
| maj |
- |
május [majusz] |
| czerwiec |
- |
június [juniusz] |
| lipiec |
- |
július [juliusz] |
| sierpień |
- |
augusztus [augustusz] |
| wrzesień |
- |
szeptember [september] |
| październik |
- |
október [oktober] |
| listopad |
- |
november [nowember] |
| grudzień |
- |
december [december] |
Liczebniki
| jeden |
- |
egy [edji] |
- |
jedenaście |
- |
tizenegy [tizenedji] |
| dwa |
- |
két [ket] |
- |
dwanaście |
- |
tizenkét [tizenket] |
| trzy |
- |
három [harom] |
- |
trzynaście |
- |
tizenhárom [tizenharom] |
| cztery |
- |
négy [nedji] |
- |
czternaście |
- |
tizennégy [tizennedji] |
| pięć |
- |
öt [et] |
- |
piętnaście |
- |
tizenöt [tizenet] |
| sześć |
- |
hat [hat] |
- |
szesnaście |
- |
tizenhat [tizenhat] |
| siedem |
- |
hét [het] |
- |
siedemnaście |
- |
tizenhét [tizenhet] |
| osiem |
- |
nyolc [niuolc] |
- |
osiemnaście |
- |
tizennyolc [tizenniuolc] |
| dziewięć |
- |
kilenzc [kilencz] |
- |
dziewiętnaście |
- |
tizenkilenzc [tizenkilencz] |
| dziesięć |
- |
tíz [tiiz] |
- |
dwadzieścia |
- |
húsz [huus] |
|