SARR.com.pl > Unia Europejska > Europa > Państwa kandydujące > Węgry
 

 

strona główna
podstawy
Europa
postacie
edukacja
artykuły
dodatki
informacje

 
    Państwa kandydujące - Węgry  
 

 

Budapeszt

 

Informacje ogólne
Ludność
Kultura
Warunki naturalne
Historia
Ustrój polityczny
Gospodarka
Kuchnia
Turystyka
Ambasady i konsulaty
Podstawowe zwroty języka węgierskiego
 
 
Stolica: Budapeszt
Ludność: 10 195 000
Obszar: 93 036 km kw.
Język urzędowy: węgierski
PKB: 4 580 USD na osobę
Waluta: 1 forint = 100 fillerów
Inflacja: 4,9 proc.
Bezrobocie: 5,8 proc.
Ustrój: Republika
Święta narodowe: 15.03 - rocznica wybuchu powstania (1848) 20.08 - dzień św. Stefana, założyciela państwa 23.10 - rocznica wybuchu powstania (1956) oraz proklamowania republiki (1989)

Zdjęcie z wakacji:

Most Łańcuchowy w Budapeszcie
   

Informacje ogólne

Węgry, Magyarország, Republika Węgierska, Magyar Köztársaság, państwo w środkowo-wschodniej Europie, bez dostępu do morza. Graniczy ze Słowacją na północy, z Ukrainą na północnym wschodzie, Rumunią na wschodzie, Serbią i Chorwacją na południu, ze Słowenią i Austrią na zachodzie.
Powierzchnia: 93 030 km2 (1% powierzchni Europy, w sercu kontynentu).
Ludność: 10,3 mln mieszkańców.
Podział administracyjny: 19 komitatów i 1 miasto wydzielone (Budapeszt).
Stolica: Budapeszt (2,1 mln, 2001).
Większe miasta: Debreczyn (217 tys., 2001), Miszkolc (210 tys., 2001), Szeged (177 tys., 2001), Pecz (172 tys., 2002), Györ (127 tys., 1999).
Język urzędowy: węgierski.
Jednostka monetarna: 1 forint = 100 fillerów.
Strefa czasowa: czas środkowo-europejski (CET).
Święta państwowe: 15 marca, 1 maja, 20 sierpnia, 23 października.

Ludność

Skład etniczny: Węgrzy (96,6%), Niemcy (1,6%), Słowacy (1,1%). Poza granicami żyje ok. 3 miliony Węgrów (głównie w Rumunii i krajach byłej Jugosławii).
Wyznania: 2/3 ludności jest wyznania rzymsko-katolickiego, następnie ewangelicy reformowani, luteranie, żydzi, greko-katolicy i inne grupy wyznaniowe Średnia długość życia: mężczyźni 66 lat, kobiety 74 lata.
Węgrzy są barwni i różnorodni. W 896 roku pogańskie plemiona wędrujące z Azji do Niecki Karpackiej, spoiły się z żyjących na tych terenach mniejszymi i większymi grupami narodowościowymi. Historia mówi, że z czasem nie tylko z sąsiednich krajów, ale i z daleka zapraszano tu zakonników, nauczycieli, artystów, osadników, którzy swoją kulturą i zwyczajami wzbogacili "węgierskość". Zdaniem zagranicy, Węgrzy są narodem pomysłowym, zdolnym, wesołym, romantycznym, a przede wszystkim serdecznym.
Szczególnie lubianym narodem przez Węgrów są Polacy o czym głosi powiedzenie: "Polak, Węgier dwa bratanki" ("Lengyel, Magyar két barát").

Kultura

Zjednoczyły się tu dwa wpływy kultury wschodu i zachodu z tradycjami tysiącletniego państwa. Pamiątki Imperium Rzymskiego, budynki z czasów 150 letniego panowania Turków, małe średniowieczne kościółki i wspaniałe bazyliki, ruiny zdobiące szczyty gór i pełne pompy pałace, świadczą o burzliwej historii. Cztery miasta królewskie, to cztery stolice państwa w średniowieczu - Esztergom, Székesfehérvár, Buda i Visegrád (Wyszehrad) , jak również Veszprém, miasto niejednej królowej. Győr, Vác i Eger, które do dnia dzisiejszego zachowały barakowe śródmieścia, zbudowany wokół zamku Kőszeg oraz murami obronnymi Sopron, śródziemnomorski nastrój w Szentendre i w Pécs (Pecz), lub odtwarzający rolę ośrodka kulturalnego Szeged, zabytki, muzea i bogactwo imprez w Debrecen (Debreczyn), wszystko co zapewnia przyjezdym pobyt pełen wrażeń.
Węgry, kraj Bartóka i Kodálya, to potęga muzyczna. I nie tylko w muzyce poważnej jest potęgą, kto by nie znał takich operetek jak Księżniczka Czardasza lub Wesoła Wdówka? Nie odłącznym elementem nastrojowej kolacji jest muzyka cygańska, a programu folklorystycznego pełne werwy tańce węgierskie. Do Budapeszteńskiego Festiwalu Wiosennego, trwającego dwa tygodnie w marcu, dołącza się 11 innych miast. Wspomnieć należy też majowy festiwal Balatonu lub sierpniowy Festiwal Opery i Baletu w Budapeszcie, Imprezy Teatrale na wolnym powietrzu w Szeged, Dni Artystyczne Zempléni w Sárospatak lub Letni Festiwal Żydowski, w którym bierze udział kilka miast. W wielu kościołach oraz pałacach organizowane są stałe koncerty. Aż trudno wprost wybrać.
Pożegnanie zimy, powitanie wiosny, żniwa latem lub winobranie jesienią, to okazję do zabaw i wesołości. Jednak większość tradycji łączy się ze świętami - Wielkanocą, Zielonymi Świątkami, Bożym Narodzeniem. Z tych okazji o dzisiaj mieszkańcy wsi, pielęgnujący swoje dziedzictwo, wkładają ozdobne stroje ludowe. Sztuka ludowa jest bardzo bogata, w zależności od regionu, różni się zarówno motywami jak i kolorystyką. Najbardziej są znane motywy "kalocsai", które nie tylko występują na strojach i haftach, lecz także tymi samymi motywami z nieprawdopodobną wprost zręcznością malowane są i ściany. Równie bogata kolorystycznie jest sztuka "matyó", którą podziwiać można w muzeum w Mezőkövesd. Najpiękniejsze budownictwo ludowe prezentują muzea na wolnym powietrzu i skanseny, znajdujące się w wielu miejscach kraju.
Niecałe 100 kilometrów od Budapesztu wśród łagodnych wzgórz leży baśniowa wieś Hollókő, gdzie zachowało się budownictwo, stroje ludowe i tradycje Połówców, dzięki czemu wieś ta znalazła się na liście UNESCO. Korzystający z turystyki wiejskiej mogą spotkać się z bogatą tradycją, a mistrzowie ludowej sztuki chętnie zapoznają ich haftem kalocsańskim lub z Sárköz, koronkami z Halas, glazurowanymi dzbanami z Mezőtúr lub czarną ceramiką Nádudvar, czy też zdradzą tajemnicę wyrobu segedyńskich pantofli. W naddunajskim mieście artystów Szentendre znajduje się skansen będący żywą ekspozycją charakterystycznych dla danego regionu budowli i stylu życia, gdzie od wiosny do jesieni można wziąć udział w pokazach ludowych tańców, muzyki i rzemiosła.

Warunki naturalne

Ukształtowanie powierzchni

Około 70% powierzchni zajmują niziny (Wielka Nizina Węgierska) z rozległą doliną Dunaju, pokrytą żyznymi glebami. Na zachodzie i północy położone są niewysokie pasma górskie (Średniogórze Zadunajskie i Średniogórze Północnowęgierskie) należące do przedpola Karpat i Alp (przy granicy z Austrią). Najwyższy szczyt na Węgrzech to Kékes (1014 m n.p.m.). Na zachodzie kraju znajduje się rów tektoniczny z jeziorem Balaton.

Klimat

Węgry podlegają wpływom wilgotnego klimatu kontynentalnego, który przynosi mroźne zimy i gorące lata. Jednak nawet w głębi kraju zaznaczają się wpływy klimatu morskiego. Średnia temperatura w styczniu wynosi -1°C, a w lipcu +22°C, liczba godzin nasłonecznienia jest bardzo wysoka i wynosi ona 2038 godzin rocznie. Budapeszt otrzymuje około 600 mm opadu rocznie, a latem często występują burze. Zimą pokrywa śnieżna utrzymuje się od 30 do 40 dni, a Dunaj bywa niekiedy całkowicie zamarznięty.

Wody

Główne rzeki Węgier to: Dunaj, Cisa z dopływami - Sajó, Samosz, Marusza.
Węgry cieszą się różnorodnością wód, między innymi wodami leczniczymi. Możliwe, że na Węgrzech pod ziemią znajduje się ukryte morze z wodą leczniczą. Faktem jest jednak, że gdziekolwiek się wierci, natrafia się na źródła cieplicowe. Z odkrytych do tej pory 1300 źródeł, 80 znajduje się w samym Budapeszcie. Blisko w 70 miejscowościach przy wodach zbudowano kąpieliska lecznicze, baseny lecznicze i termalne, pływalnie lub hotele zdrojowe. Są to wody leczące reumatyzm, choroby narządów ruchu, choroby skórne, dolegliwości kobiece, stany zapalne, choroby układu trawienia oraz dolegliwości kostne i systemu nerwowego. Odpowiednia kuracja może być stosowana jako forma rehabilitacji lub jako skuteczna prewencja, gdyż nie trzeba być chorym, aby korzystać ze zbawiennych wpływów tego wartościowego bogactwa natury.

Gleby

Na terytorium Węgier ostały się resztki stepów (puszta) i lasostepów. Ponad 30% powierzchni kraju stanowią bardzo żyzne gleby - czarnoziemy oraz gleby brunatne i mady.

Przyroda

Niemal 10% obszaru kraju stanowią tereny pod ochroną, parki narodowe i krajobrazowe. Dużą popularnością cieszy się turystyka wiejska i na łonie natury. W dziewięciu parkach narodowych jest teren dzikich rzek, łagodnych wzniesień, obszarów z jeziorami, są zbocza górskie porośnięte gęsto lasami, niekończące się równiny i niespotykane bogactwo okolic krasowych. W Parku Narodowym w Górach Bukowych zachowały się jaskinie człowieka pierwotnego, w Aggtelek zaś największa w Europie grota krasowa.

Surowce mineralne

Węgry nie mają zbyt dużo surowców mineralnych. Ropa naftowa i gaz ziemny są eksploatowane w okolicach Szegedu i Zala. 14 milinów ton węgla brunatnego pochodzi z wyżyn z okolic Miszkolca, a 2 miliony ton węgla kamiennego z kopalń w okolicach Peczu. Występują tu także złoża boksytu, rudy żelaza i miedź.

Historia

Powstanie państwa węgierskiego

Ziemie dzisiejszych Węgier były już zamieszkiwane pod koniec epoki brązu przez Ilirów i Traków. Następnie na tych terenach osiedlali się kolejno Khmerowie, Scytowie, Celtowie. W I wieku p.n.e. Węgry weszły w skład rzymskiego imperium (Panonia). W V wieku tereny te opanowali Hunowie (stąd angielska nazwa Węgier - Hangary), a później różne plemiona germańskie.
Na przełomie IX i X wieku pojawiło się pasterskie Madziarów. To właśnie ich uważa się za założycieli Węgier (stąd oryginalna nazwa państwa - Magyarország). Byli oni również założycielem pierwszej dynastii Árpadów. Stefan I Święty (997-1038) otrzymał od papieża Sylwestra II koronę królewską w 1001 roku, a następnie schrystianizował kraj. Po wygaśnięciu dynastii Árpadów, tron objęli w 1301 roku Andegaweni. W latach 1370-82 miedzy Węgrami a Polską została zawarta unia personalna.

Panowanie Jagiellonów

W roku 1440 królem węgierskim został Władysław III Warneńczyk, który był również królem Polski. Zginął w bitwie pod Warną. Jego następcą został Jan Hunyady (1444-1452) , który odniósł w 1456 roku zwycięstwo nad Turkami pod Belgradem. W roku 1490 ponownie na tronie węgierskim zasiadła dynastia Jagiellonów - Władysław II Jakiellończyk. W roku 1515 zawarł on układ z cesarzem Maksymilianem I, który zapewniał Habsburgom sukcesję w Czechach i na Węgrzech po wygaśnięciu Jagiellonów. Następcą Władysława Jagiellończyka na tronie węgierskim był jego syn - Ludwik II, który zginął pod Mohaczem.

Panowanie Habsburgów

Zgodnie z układem wiedeńskim z 1515 roku tron przypadł Ferdynandowi I Habsburgowi. Nie zyskał on jednak poparcia wśród szlachty, która opowiadała się za wojewodą siedmiogrodzkim - Janem Zápolyą, który przyjął zwierzchnictwo tureckie. W wyniku tego konfliktu pomiędzy oboma kandydatami na tron węgierski, wschodnia część kraju przypadła Janowi Zápolyi, a zachodnia, ze stolicą w Pozsóny (dzisiejsza Bratysława) Ferdynandowi I. W roku 1541 Turcy zajęli środkowe Węgry wraz z Budą. W XVI wieku poszerzała się reformacja, a najbardziej przyjął się kalwinizm. W 1678 roku wybuchło największe powstanie antyfeudalne i antyhabsburskie powstanie pod wodzą Thökölyego. Doprowadziło ono do wojny austriacko-tureckiej w 1683 roku. Dzięki zwycięstwu Jana III Sobieskiego pod Wiedniem, cesarz Leopold I zajął w 1686 roku Budę.
W 1688 uznano na sejmie w Pozsóny dziedziczność korony węgierskiej w dynastii Habsburgów. W 1703 roku rządy austriackie wywołały powstanie, któremu przewodził Franciszek II Rakoczy, który dwa lata później został obwołany księciem Węgier. W 1707 roku sejm węgierski w Ónod ogłosił detronizację Habsburgów. Austria uczestniczyła w wojnie z rewolucyjną Francją, a później cesarstwem Napoleona I. Doprowadziło to do złagodzenia formy panowania na Węgrzech. Dopiero Franciszek I przywrócił rządy absolutne, co spotkało się z ogromnym niezadowoleniem szlachty. W latach 1848-1849 w Peszcie miała miejsce rewolucja węgierska (Wiosna Ludów na Węgrzech). 14 kwietnia 1849 roku sejm postanowił zdetronizować Habsburgów i ogłosił powstanie niepodległej republiki, na czele której stanął Laos Kossuth. Po interwencji Rosji, która stłumiła rewolucję, Austria zaostrzyła sposób rządzenia na Węgrzech wprowadzając terror. W roku 1867 między Austrią a Węgrami została zawarta ugoda, co doprowadziło do powstania rok później monarchii - Austro-Węgry. Węgry uzyskały całkowitą niezależność w polityce wewnętrznej.

Węgry po I wojnie światowej

28-30 października 1918 roku w Budapeszcie wybuchło powstanie. 16 listopada, po zrzeczeniu się przez cesarza Karola I tronu, proklamowano Republikę Węgierską, której prezydentem został G. Károlyi. 21.03.1919 roku komuniści i socjaldemokraci połączyli się w jedną partię. Proklamowali oni Węgierską Republikę Rad, która upadła w sierpniu tego samego roku, po wkroczeniu wojsk rumuńskich i czeskich do Budapesztu. W 1920 roku Zgromadzenie Narodowe ogłosiło, iż Węgry będą od tej pory monarchią konstytucyjną. Regentem został Miklos Hothy. 4 czerwca 1920 roku w Trianon podpisano układ, według którego Węgry utraciły 73% swojego obszaru na rzecz Rumunii, Jugosławii i Czechosłowacji.
W latach 1932-36 premierem węgierskim był G. Gömbös. Dążył on wraz ze swoim rządem do wprowadzenia faszystowskiego ustroju. Domagał się on rewizji traktatu z Trianon. Podobną politykę kontynuował K. Darányi. Węgry uzyskały poparcie ze strony niemieckie, co umożliwiło rewizję traktatu z Trianon (premier B. Imrédy): rozbudowę przemysłu zbrojeniowego, wprowadzenie powszechnej służby wojskowej oraz zmianę granic. 2 listopada 1938 roku Węgry otrzymały południową część Słowacji oraz zachodnią część Rusi Podkarpackiej. W marcu Węgrzy zajęli pozostałą część Rusi Podkarpackiej uzyskując w ten sposób granicę z Polską.

II wojna światowa

Kiedy wybuchła II wojna światowa Węgry próbowały zachować neutralność. Węgierski rząd nie wyraził zgody na przemarsz niemieckich wojsk i przyjął uchodźców z Polski. W lipcu 1940 roku Węgry zażądały od Rumunii oddania Siedmiogrodu. Uzyskały go ostatecznie 30 sierpnia w drugim arbitrażu. Pod koniec marca 1941 Niemcy zażądały od Węgier by przystąpiły do wojny przeciw Jugosławii (Węgry i Jugosławię łączył traktat "wieczystej przyjaźni"). Na udział w agresji ostatecznie Węgry przystały. 27 czerwca Węgry wzięły udział w inwazji na ZSRR. Od początku 1943 roku rozpoczęto tajne negocjacje z aliantami w sprawie wycofania Węgier z wojny. By nie dopuścić do tego, Niemcy zajęli Węgry (19.03.1944). W maju rozpoczęły się deportacje Żydów do obozów koncentracyjnych. Na przełomie września i października 1944 roku część Węgier została zajęta przez Armię Czerwoną. 11 października rząd podpisał tajne zawieszenie broni z ZSRR. Cztery dni później Miklos Horthy ogłosił wycofanie się Węgier z wojny. 22 grudnia 1944 w Debreczynie powołano tymczasowy rząd generała Dálnoki Miklósa, który sześć dni po tym wypowiedział wojnę Niemcom. Na początku kwietnia 1945 Węgry zostały uwolnione od Niemców przez Armię Czerwoną.

Reżim komunistyczny i rewolucja węgierska

W listopadzie 1945 roku odbyły się pierwsze powojenne wybory, w których zwyciężyła Niezależna Partia Drobnych Rolników. Powstał rząd Zoltana Tildyego z NPDR. Wicepremierami zostali M. Rákosi - przywódca partii komunistycznej i A. Szakasits - kierujący partią socjaldemokratów. W latach 1946-1953 komuniści, którzy byli kierowani przez Rákosiego, zaprowadzili w kraju reżim wzorowany na stalinizmie. W roku 1949 przyjętą podobną jak w ZSRR konstytucję. Stosowany był terror, który stłumiony został dopiero po śmierci Stalina w 1953 roku. W roku 1955 Węgry przystąpiły do Układu Warszawskiego i zostały przyjęte do ONZ. W wyniku zmian politycznych w ZSRR, w 1956 roku usunięto od władzy Rákosiego. Zastąpił go E. Gerö, który skompromitował komunistów. W taki sposób stracili resztki zaufania publicznego.
W październiku 1956 roku rozpoczęły się masowe demonstracje. Były one wyrazem solidarności z Polską (polski październik), kiedy to do władzy doszedł Władysław Gomułka. 23 października manifestujący zostali zaatakowani przez służby bezpieczeństwa. Spowodowało to wybuch rewolucji węgierskiej 1956. Została ona jednak szybko stłumiona przez wojska radzieckie. Do władzy ponownie doszła partia komunistyczna, która była kierowana przez Jánosa Kádára.

Węgry jako demokratyczne państwo

W latach 60. Węgierska Socjalistyczna Partia Robotnicza (WSPR) podjęła się modyfikacji systemu gospodarczego. Węgierska gospodarka była jednym ze wzorców podjętej w latach 80. przez Michaiła Gorbaczowa tak zwanej pierestrojki. W latach 1987-88 swoja działalność rozpoczęły: Węgierskie Forum Demokratyczne, Związek Młodych Demokratów, Związek Wolnych Demokratów, a reaktywowały się Niezależna Partia Drobnych Rolników i Węgierska Partia Socjaldemokratyczna. Domagały się one zmian w ustroju politycznym i ekonomicznym. W 1989 roku Węgry zostały przekształcone w demokratyczne państwo. W pierwszych demokratycznych wyborach, w 1990 roku, zwyciężyło Węgierskie Forum Demokratyczne. W maju powołano rząd Józsefa Antalla, w którym nie znaleźli się socjaliści. Cztery lata później to właśnie oni zdobyli większość głosów (Węgierska Partia Socjalistyczna). Nowym premierem został Gyula Horn. Miejsce w nowym rządzie znaleźli również liberałowie z Związku Wolnych Demokratów. W 1997 roku rozpoczęto oficjalne rozmowy o przystąpieniu Węgier do NATO. 6 lipca 1998 roku szefem rządu został wybrany przewodniczący węgierskiej centroprawicowej koalicji - Victor Orban. 12 marca 1999 roku Węgry przystąpiły do Paktu Północnoatlantyckiego - NATO. 6 czerwca 2000 roku nowym prezydentem Węgier został wybrany Ferenc Madl.

Ustrój polityczny

Węgry to republika wielopartyjna z jednoizbowym parlamentem - Zgromadzenie Narodowe (Országgyűlés).
Prezydentem Republiki Węgierskiej jest Ferenc Madl, a Szefem rządu jest Viktor Orbán.

Gospodarka

Przemysł

Węgrzy produkują wyroby metalowe, chemikalia, pojazdy mechaniczne, ale także odzież czy urządzenia elektroniczne. Od czasu, gdy rządy w kraju przejął demokratycznie wybrany rząd, Węgry uczestniczą w konkurencji na rynkach światowych. Wiele przedsiębiorstw uległo prywatyzacji, a niektóre gałęzie przemysłu upadły. Węgrzy poszczycić się mogą uzdolnieniami w nauce czy inżynierii, z tego też względu napływa tam sporo zagranicznego kapitału - nieporównywalnie więcej, aniżeli w jakim innym kraju Europy Środkowo-Wschodniej.

Rolnictwo

Ponieważ w tym niewielkim, urodzajnym kraju lato jest raczej gorące i krótkie, a zima stosunkowo łagodna, rozwinęły się tu przeróżne uprawy. Podobnie jak w sąsiednich krajach, przoduje tu uprawa zbóż, ale Węgrzy sadzą także słoneczniki, owoce i warzywa, a także oliwki, figi i winogrona - jako, że region ten jest znany z kwitnącego handlu winem. Jednak zmiana systemu komunistycznego na gospodarkę kapitalistyczną przyniosła wiele nowych problemów.

Kuchnia węgierska

Czy wiecie, że prawdziwy gulasz to zupa? I najsmaczniejsza jest wtedy, gdy gotuje się ją na wolnym powietrzu w kociołku nad ogniskiem. Smak i czerwień papryki jest ważnym składnikiem wielu węgierskich potraw. Kuchnia węgierska zawdzięcza swą popularność bogactwu smaków. Podczas wędrówek po kraju wszędzie warto spróbować miejscowych specjalności, w zależności od regionu różna jest kuchnia. Inna jest na nizinie, na górskich terenach północnych Węgier i znów inna w krainie zadunajskiej. Specjalności kuchni doskonale harmonizują z propozycjami 22 regionów win. Wśród win znajdziemy nie jedno zwane Hungaricum, co oznacza, że istnieje ono jedynie na Węgrzech.
Przykładem, jak duże znaczenie odgrywają w życiu Węgrów dobre posiłki i wina, są niewątpliwie związane z nimi imprezy. Odbywają się konkursy gotowania zupy rybnej, konkursy robienia kiełbas, festiwale cebuli i papryki, dni jabłek, arbuzów, festiwal czereśni, nie omijając oczywiście wesołych uroczystości winobrania oraz festiwali wina i szampana.

Turystyka

Turystyka staje się na Węgrzech przemysłem. Rozwija się zwłaszcza w okolicach Balatonu, dużego jeziora o powierzchni 590 km2 oraz na obszarach leśnych, gdzie żyje wiele cennych gatunków flory i fauny. Wielu turystów przybywa do stolicy - przepięknie położonego Budapesztu, gdzie można podziwiać wspaniałe zabytki oraz chłonąć urokliwą atmosferę tego miasta.
Balaton, zwany również "węgierskim morzem" jest największym ciepłym jeziorem Środkowej Europy. Rodziny z małymi dziećmi szczególnie upodobały sobie płytki, południowy brzeg. Stronę północną jeziora z wodą głębszą, otaczają wzgórza powulkaniczne. Warto wejść na górę Badacsony lub na górę Świętego Jerzego do tzw. Bazaltowych organów, delektując się w między czasie najlepszymi winami. Pełne ruchu plaże dzieli zaledwie kilka kilometrów od Parku Narodowego, gdzie zwiedzających wzgórza Balatonu zauroczą niespotykane formacje skalne oraz świat zwierząt i roślin. Na półwyspie Tihany, już 900 lat temu zbudowane kościół i opactwo. Najstarszym miastem okolic jeziora jest Keszthely, który ze wspaniałym barokowym pałacem, średniowiecznym gotyckim kościołem i muzeami może być celem nie tylko letniego wypoczynku. Pobliskie termiczne jezioro w Héviz znajduje się w prawdziwym dawnym kraterze wulkanu. Woda o temperaturze 38°C, oraz błota o właściwościach leczniczych, skutecznie działają na schorzenia narządów ruchu.
Szczególnie polecamy miasteczko nad Balatonem - Fonyod (http://www.fonyod.prv.pl/)

Więcej informacji można znaleźć w Narodowym Przedstawicielstwie Turystyki Węgierskiej przy Ambasadzie Republiki Węgierskiej, 00-464 Warszawa, ul. Szwoleżerów 10, tel. (022) 841-30-24, fax (022) 841-41-57 lub na stronie http://www.wegry.info.pl/.

Ambasady i konsulaty

Ambasada Republiki Węgierskiej
adres: ul. Chopina 2, 00-559 Warszawa
tel. (022) 628-44-51; fax (022) 621-85-61;
e-mail:
varsnk@2a.pl

Konsulat Generalny Republiki Węgierskiej w Krakowie
adres: ul. Św. Marka 7/9, 31-012 Kraków
tel. (012) 422-56-57, (012) 422-56-79; tel./fax (012) 422-47-84
e-mail: hunconcra@kki.pl
godziny otwarcia: 9.00-12.00 w poniedziałek, środę, piątek
Konsul Generalny: Pan Dr István Kovács
Konsul: Pan Tamás Nyitrai

Konsulat Republiki Węgierskiej w Gdańsku
adres: ul. Opacka 12, 80-338 Gdańsk-Oliwa
tel. (058) 552-12-83; fax (058) 552-02-78
godziny otwarcia: 08.00-10.00 w poniedziałek
Konsul Honorowy: Pan Andrzej Hass

Konsulat Republiki Węgierskiej w Poznaniu
adres: ul. Strusia 10, 60-711 Poznań
tel. (061) 866-26-28; fax (061) 865-82-56
e-mail: abramowi@novcil.ae.poznan.pl
godziny otwarcia: 09.00-10.00 w poniedziałek
Konsul Honorowy: Pan Witold Abramowicz

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Budapeszcie (Lengyel Nagykövetség)
adres: Városligeti fasor 16, 1068 Budapest
tel. sekretariatu (0-0361) 351-1826; tel./fax (0-0361) 351-1723
tel. centrali (0-0361) 351 13 00, (0-0361) 351 13 01, (0-0361) 351 13 02
fax 351-1722
e-mail:
amb.bud@ind.eunet.hu


Podstawowe zwroty języka węgierskiego:

dzień dobry (rano) - jó reggelt [jou reggelt]
dzień dobry (w ciągu dnia) - jó napot kívánok [jou napot kiwanok]
dobry wieczór

-

jó estét [jou esteut]
do widzenia - viszontlátásra [wisontlataszra]
dobranoc - jó éjszakát [jou ejsaukat]
cześć (powitanie) - szervusz [serwus]
cześć (pożegnanie) - tisztelet [tistelet]
proszę - kérem [keerem]
proszę (podając coś) - tessék [teszszeek]
dziękuję - köszönöm [kesenem]
przepraszam - bocsánatot kérék [boczaunatot keereek]
smacznego - jó étvágyat [jou etwaadziat]
ile to kosztuje? - mennyibeke kerül ez? [mennyibeke keril ez?]
gdzie jest...? - hol van...? [hol wan...?]
co to jest...? - mi ez...? [mi ez...?]
która jest godzina? - hány óra? [hań ora?]
jak się czujesz? - hogy érzi magát? [hodji eurzi magaut?]
jak się nazywasz? - hogy hívnák? [hodji hiwnak?]
nazywam się... - a nevem... [a newem...]
ile masz lat? - hány éves vagy? [hań ewesz wadji?]
mam ... lat - ... éves vagyok [... ewes vadjiok]
chce mi się spać - álmos vagyok [aulmosz wadjiok]
tak - igen [igen]
nie - nem [nem]
mały - kicsi [kiczi]
duży - nagy [nadji]
ładny - szép [seep]
brzydki - csúnya [czuunia]
nie rozumiem - nem értem [nem ertem]
na zdrowie - egészségére [egesszegedre]
nie wiem - nem tudom [nem tudum]
otwarte - nyitva [nitwa]
zamknięte - zárva [zarwa]
przerwa - szünet [sinet]
pan/pani - úr/hölgy [ur/heldji]
apteka - patika [patika]
bank - bank [bank]
poczta - posta [poszta]
znaczek pocztowy - postabélyeg [posztabejeg]
jestem z Polski - Lengyel vagyok [leńdziel wadjiok]
Warszawa - Varsó [warszo]
Kraków - Krakkó [krakko]
Budapeszt - Budapest [budapeszt]
Polska - Lengyelország [leńdzielorsag]
Węgry - Magyarország [madziarorsag]
Europa - Európa [europa]

Dni tygodnia

poniedziałek - hétfő [hetfee]
wtorek - kedd [kedd]
środa - szerda [serda]
czwartek - csütörtök [czutertek]
piątek - péntek [pentek]
sobota - szombat [sombat]
niedziela - vasárnap [waszarnap]

Miesiące

styczeń - január [januar]
luty - február [februar]
marzec - március [marcijusz]
kwiecień - áprlis [aprilisz]
maj - május [majusz]
czerwiec - június [juniusz]
lipiec - július [juliusz]
sierpień - augusztus [augustusz]
wrzesień - szeptember [september]
październik - október [oktober]
listopad - november [nowember]
grudzień - december [december]

Liczebniki

jeden - egy [edji] - jedenaście - tizenegy [tizenedji]
dwa - két [ket] - dwanaście - tizenkét [tizenket]
trzy - három [harom] - trzynaście - tizenhárom [tizenharom]
cztery - négy [nedji] - czternaście - tizennégy [tizennedji]
pięć - öt [et] - piętnaście - tizenöt [tizenet]
sześć - hat [hat] - szesnaście - tizenhat [tizenhat]
siedem - hét [het] - siedemnaście - tizenhét [tizenhet]
osiem - nyolc [niuolc] - osiemnaście - tizennyolc [tizenniuolc]
dziewięć - kilenzc [kilencz] - dziewiętnaście - tizenkilenzc [tizenkilencz]
dziesięć - tíz [tiiz] - dwadzieścia - húsz [huus]
 
     
 

Quiz Europejski Pogoda w Europie  |  Przelicznik walut  | Słowniczek europejski

 
 
   

© 2003 Copyright  - Sądecka Agencja Rozwoju Regionalnego. Projekt: Jarosław ZbozieńDo góry strony