| |
Kultura duńska
kształtowała się pod jednoczesnym wpływem kultury skandynawskiej i prądów
zachodnioeuropejskich. Ta często wewnętrznie sprzeczna mieszanka data w
rezultacie kulturę bardzo oryginalną i łatwo rozpoznawalną.
Literatura
Pierwszymi duńskimi zabytkami piśmiennictwa są napisy runiczne pochodzące
z IX wieku. Za twórcę literatury duńskiej uważa się komediopisarza L.
Holberga, zwanego Molierem Północy, tworzącego pod wpływem oświecenia
francuskiego i angielskiego. Rozkwit literatury duńskiej nastąpił w
okresie romantyzmu, kiedy to większość twórców zwróciła się w kierunku
mitologii
skandynawskiej. Do najwybitniejszych przedstawicieli tego okresu należy
poeta i dramaturg A. Oehienschlager. Najsłynniejszym pisarzem duńskim
pozostaje jednak bezsprzecznie H. Ch.
Andersen, który swoimi baśniami wprowadził piśmiennictwo duńskie do
literatury światowej. W XX wieku rozgłos zdobyły także powieści K. Blixen,
oraz tragedie K. Munka.
Sztuka
Do końca XVIII wieku dominującą rolę w rozwoju sztuki duńskiej odgrywali
artyści obcego pochodzenia, głównie z Francji, Anglii i państw
niemieckojęzycznych. Z okresu wcześniejszego zachowały się zabytki
związane z kulturą wikingów, które jednak nie miały większego wpływu na
kształtowanie się sztuki duńskiej. Charakterystyczna dla Danii jest sztuka
użytkowa na bardzo wysokim poziomie, zwłaszcza rzeźbione meble i srebra. W
XX wieku Danię rozstawili architekci m.in. H. Gunniogson i J. Utzon (gmach
Opery w Sydney).
Muzyka
Dania nigdy nie zdobyła wielkiego rozgłosu w dziedzinie muzyki klasycznej,
chociaż dwór Chrystiana IV był ośrodkiem muzyki barokowej i skupiał wielu
artystów europejskich m.in. J. Dowlanda, H. Schutza. Spośród współczesnych
twórców najbardziej znani to: K. Riisager, E. Hamerik, H. Koppel.
Film
Za pioniera duńskiego filmu uważa się fotografa P. Elfelta, który
zrealizował pierwsze duńskie filmy dokumentalne i fabularne.
Międzynarodowy rozgłos zdobyła na początku XX wieku wytwórnia O. Olsena
Nordisk Films Kompagni, która zrealizowała filmy m.in. V. Larsena, U.
Gada, A. W. Sandberga. Byt to okres największej ekspansji kina duńskiego,
zatrzymanej w latach 20. przez masową emigrację artystów do Niemiec,
Szwecji i Francji. Szeroka publiczność kinematografię duńską kojarzy
głównie z serią komedii E. Bal- linga o gangu Olsena.
Kuchnia
Za największych smakoszów
spośród Skandynawów uchodzą Duńczycy. Oprócz ulubionych łososi i dorszy,
do przyrządzania posiłków zużywają więcej niż inni drobiu, jajek, serów i
śmietany. Słyną zwłaszcza z przepięknych kolorowych i nadzwyczaj
różnorodnych kanapek, które nazywają smorrebrod. |
|