| |
1961
Właśnie
rozszerzenie stało się źródłem kolejnego sporu. O przyjęcie do
Wspólnot poprosiła Wielka Brytania (powtórnie w 1967 r.). Razem z
nią wnioski złożyły Irlandia, Dania i Norwegia (w 1967 r. także
Szwecja). Prezydent Francji Charles de Gaulle, który pielęgnował w
sobie urazy z czasów wojny i obawiał się uszczuplania praw
niepodległej Francji, dwukrotnie zawetował przyjęcie Wielkiej
Brytanii. Przekonania de Gaulle'a wywołały też w 1965 r. kryzys
procesu podejmowania decyzji przez państwa Szóstki. Zgodnie z
traktatem o EWG miały one przejść na system głosowania kwalifikowaną
większością w Radzie, zamiast jednomyślnie. De Gaulle był temu
przeciwny. Wycofał przedstawicieli swojego kraju z organów EWG.
Kryzys zażegnał dopiero kompromis luksemburski, który de facto nie
był jednak kompromisem. Tak jak chciał de Gaulle, każdy członek
Wspólnoty zyskał prawo weta wobec jej postanowień. Na długo
utrudniło to integrację Europy.
1967
Organy trzech europejskich wspólnot (Węgla i Stali, Euratom i
EWG) połączyły się. Do Wspólnot nadal należy tylko sześć państw
założycielskich: Francja, Niemcy, Włochy i kraje Beneluksu.
1973
Za trzecim podejściem Wielkiej Brytanii, Irlandii i Danii
udało się wreszcie przyłączyć do EWG. Europę spotkał jednak kolejny
szok: członkostwo odrzucili w referendum Norwegowie.
1981
Przyjęcie Grecji zmieniło Dziewiątkę w Dziesiątkę.
Według wielu komentatorów Grecja, jedyne państwo EWG nie
leżące w Europie Zachodniej i nie graniczące z innymi członkami,
wciągnięta została do Wspólnoty trochę za uszy.
Komisja Europejska uznała, że nie spełnia ona ekonomicznych
warunków członkostwa i nie poradzi sobie z konkurencją na
europejskim rynku. Kraj został jednak włączony do EWG z przyczyn
politycznych: w epoce zimnej wojny zachodni przywódcy obawiali się
pozostawić Grecję, gdzie zawsze silna była lewica, poza wpływami
Europy Zachodniej.
1985
Druga połowa lat 70. i pierwsza 80. przyniosły jednoczącym
się krajom Europy kłopoty gospodarcze. Rosło bezrobocie, a Wspólnota
nie radziła sobie z nadprodukcją towarów rolnych i ogromnymi
kosztami wspierania producentów żywności w ramach wspólnej polityki
rolnej. Dlatego coraz częściej mówiono o konieczności reform.
Efektem tych dyskusji był Jednolity Akt Europejski, który w
życie wszedł w 1987 r. Przewidywał zniesienie do roku 1992 barier w
przepływie towarów, osób, usług i kapitału. Zaplanowano m.in.
likwidację wewnętrznych granic, wzajemne uznawanie dyplomów
zawodowych, ujednolicenie podatku VAT, przepisów dotyczących ochrony
konsumenta i mediów, a nawet wtyczek.
Dokument, choć bardzo techniczny, pociągnął za sobą żądania
integracji kolejnych dziedzin. Jak grzyby po deszczu zaczęły
pojawiać się europejskie dyrektywy - prawa obowiązujące w całej
Wspólnocie.
1986
Do Wspólnot przystąpiła Hiszpania i
Portugalia. Przyczyny ich przyjęcia także były po części polityczne
- chodziło o wzmocnienie tamtejszej młodej demokracji. Według wielu
historyków przyjęcie trzech biedniejszych państw było dla Wspólnot
Europejskich przełomem. "Europa bywała już świadkiem niezliczonych
aliansów między bogatymi i potężnymi; niezliczonych wizji opartych
na selektywnym członkostwie uprzywilejowanych państw Zachodu. Ale
teraz osiągnięto chyba punkt, w którym Wspólnoty Europejskie zaczęły
się przemieniać w dobrowolny związek równych partnerów - bogatych i
biednych, wschodnich i zachodnich, wielkich i małych" - pisał w
"Europie" brytyjski historyk Norman Davies
|
|