Komisja jest organem wykonawczym Unii
Europejskiej. Proponuje wspólną politykę i zarządza działalnością Unii.
(Decyzje podejmują państwa członkowskie na forum Rady; współdecyduje też
Parlament Europejski).
Ile trwa jej
kadencja?
Kadencja
Komisji trwa 5 lat (tak jak Parlamentu Europejskiego). Obecna Komisja
Romano Prodiego, zatwierdzona 15 września 1999 roku, do końca roku 1999
funkcjonowała jako kontynuatorka poprzedniej, która podała się do dymisji.
Właściwa kadencja Komisji rozpoczęła się w styczniu 2000 roku.
Ile zatrudnia
osób?
Komisja jest największą instytucją
europejską. Pracuje w niej 16 tys. ludzi, czyli połowa zatrudnionych w
instytucjach europejskich.
Jedna piąta personelu zajmuje się
tłumaczeniami na 11 języków, obowiązujących w Unii.Większość spraw
załatwiana jest w Komisji po francusku i angielsku.
Jaka jest jej realna władza?
Mniejsza niż wynikałoby
to z powszechnej opinii. Chociaż Komisja wysuwa propozycje ustawodawcze,
nie podejmuje głównych decyzji o polityce i priorytetach Unii. To należy
do Rady Ministrów i Parlamentu Europejskiego.
Jaką ma strukturę?
Na
czele Komisji stoi przewodniczący i dwóch wiceprzewodniczących. Kierują
oni pracą komisarzy. Każdy z komisarzy jest odpowiedzialny za jeden lub
kilka obszarów polityki, np. rolnictwo, handel, sprawy wewnętrzne.
Komisarzom podlega 26
dyrekcji generalnych i kilkanaście służb, zajmujących się rozmaitymi
dziedzinami. Na czele dyrekcji stoi dyrektor generalny (odpowiednik
najwyższego szczeblem urzędnika służby cywilnej w ministerstwie).
W Komisji Romano Prodiego
dyrekcje otrzymały nazwy, przedtem były oznaczone numerami. Każdy komisarz
ma własny gabinet polityczny, a w nim 6 doradców. Pracę Komisji koordynuje
Sekretariat Generalny.
Jakie ma zadania?
proponuje
akty ustawodawcze - propozycje przedstawia Radzie Ministrów i
Parlamentowi Europejskiemu
wydaje
samodzielne akty prawne (po zasięgnięciu opinii przez komitety
doradcze bądź zarządzające, kontrolowane przez państwa członkowskie) -
mogą być anulowane przez Radę Ministrów
czuwa nad
przestrzeganiem prawa Unii (może wszcząć działania prawne przeciw
państwom członkowskim lub firmom; nakłada grzywny na osoby prawne lub
fizyczne)
wciela
w życie politykę Unii (realizuje postanowienia Rady Ministrów)
zarządza
budżetem Unii i funduszami strukturalnymi
Kiedy i jak podejmuje decyzje?
Komisja zbiera się na
posiedzeniu raz w tygodniu, w środę rano. Zatwierdza wówczas swe
propozycje i finalizuje opracowanie dokumentów politycznych. Decyzje
zapadają większością głosów, każdy członek ma jeden głos. Rutynowe sprawy
Komisja załatwia w uproszczonej procedurze, drogą pisemną.
Kto wchodzi w jej skład?
Składa się z 20 członków.
Większość komisarzy to
politycy z partii rządzących i opozycyjnych w 15 państwach członkowskich.
(Jedynie w przypadku Niemiec komisarze wywodzą się tylko z koalicji
rządzącej). W Komisji zasiadają byli deputowani Parlamentu Europejskiego,
byli ministrowie.
Kandydatury przyszłych
komisarzy przedkładają rządy państw członkowskich. Komisarze są
niezależni, reprezentują interesy Unii.
Każde państwo UE ma
swojego komisarza. Największe państwa UE: Włochy, Francja, W. Brytania,
Niemcy i Hiszpania mają po dwóch.
Przewodniczący Komisji
(obecnie Włoch - Romano Prodi) wybierany jest przez przywódców
Piętnastki, a następnie zatwierdzany po konsultacjach z Parlamentem
Europejskim, który też zatwierdza całą Komisję po jej ukonstytuowaniu się.
Przed kim jest odpowiedzialna?
Odpowiada przed
Parlamentem Europejskim. Ma on prawo wnioskowania o votum nieufności i
może zmusić Komisję do zbiorowej rezygnacji, jeśli przegłosuje to
większością 2/3 głosów. W praktyce jeszcze się to nie zdarzyło, choć w
1999 roku Parlament zdecydowaną krytką Komisji oskarżanej o korupcję,
nepotyzm i marnotrawienie publicznych środków przyczynił się do podania
się przez wszystkich Komisarzy do dymisji.