Co
to jest?
Powołana 25
czerwca 1945 roku w San Francisco, na mocy Karty Narodów Zjednoczonych
organizacja, "oparta na zasadzie równości suwerennej wszystkich miłujących
pokój państw, wielkich czy małych, a mającej za cel utrzymanie
międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa".
Jaką ma
strukturę?
Zgromadzenie Ogólne - największy organ
plenarny, w skład którego wchodzą przedstawiciele wszystkich krajów
członkowskich. Każde z państw dysponuje jednym głosem. Sesje zwyczajne
odbywają się raz do roku. Decyzje ZO ONZ mają postać deklaracji, uchwał
czy programów i są przyjmowane przez głosowanie. ZO podlega siedem Komisji
(Komisja Polityczna i Bezpieczeństwa, Komisja Polityczna Specjalna,
Komisja Ekonomiczna i Finansowa, Komisja Społeczna, Humanitarna i
Kulturalna, Komisja Powiernicza i Obszarów Niesamodzielnych, Komisja
Administracyjno-Budżetowa i Komisja Prawna) oraz kilkadziesiąt organów
pomocniczych i specjalnych (Fundusz NZ Pomocy Dzieciom - UNICEF), Urząd
Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców (UNHCR), Światowy Program Żywieniowy (WFP),
Komitet Praw Człowieka (CCPR)
Rada Bezpieczeństwa - pracuje
permanentnie; w skład rady wchodzą przedstawiciele 15 państw, przy czym 5
z nich ma statut stałych członków RB. Są to: Rosja, Chiny, USA, Wielka
Brytania i Francja. Pozostałe 10 państw wybierane jest do RB na okres
dwuletni przez Zgromadzenie Ogólne. Organ ten ma specjalne uprawnienia w
zakresie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. Stali członkowie Rady
Bezpieczeństwa posiadają prawo veta
Rada Społeczno-Gospodarcza - składa się z
54 przedstawicieli państw członkowskich wybieranych na 3 lata według
klucza geograficznego. Zadaniem rady Społeczno -Gospodarczej jest nadzór
nad realizacją specjalnych programów społecznych i gospodarczych ONZ oraz
wyspecjalizowanych agend
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości - najwyższy organ prawny ONZ z
siedzibą w Hadze W jego skład wchodzi 15 sędziów, reprezentujących
odmienne systemy prawne
Sekretariat i Sekretarz Generalny -
sekretarz generalny ONZ jest odpowiedzialny jedynie przed ONZ. Sekretarza
raz na 5 lat wybiera Zgromadzenie Ogólne za rekomendacją Rady
Bezpieczeństwa. Sekretarzem Generalnym jest obywatel kraju nie zaliczanego
do wielkich mocarstw. Pełni głównie rolę reprezentacyjną i mediacyjną
Rada Powiernicza
- sprawowanie nadzoru
nad tzw. terytoriami niesamodzielnymi (jest ich kilkanaście).
Jakie ma zadania?
- utrzymanie
pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego
- rozwijanie
i umacnianie przyjaznych stosunków między narodami, opartych na
zasadach suwerennej równości i prawie do samostanowienia narodów
- popieranie
rozwoju gospodarczego i społecznego wszystkich narodów oraz współpracy
państw w celu rozwiązywania problemów społecznych
- popieranie
podstawowych wolności i praw człowieka
|