Cele polityki społecznej

Ludność Europy stanowi zaledwie 5 proc. ludności światowej. Szybko spada przyrost naturalny we Włoszech, Hiszpanii, Francji. Za dwadzieścia lat przybędzie jedynie 10 mln Europejczyków, gdy tymczasem liczba ludności światowej wzrośnie o 1,7 mld. Głównym zadaniem polityki społecznej jest poprawa warunków życia i pracy, wzrost zatrudnienia, sprzyjanie równości szans i rozwój opieki społecznej.

Ubóstwo i bezrobocie

Wydatki na ochronę socjalną wynoszą w krajach Wspólnoty średnio ok. 25 proc. PKB. Najmniej wydają Portugalczycy, najwięcej - Holendrzy. Co szósty mieszkaniec Unii żyje w stanie ubóstwa - jego dochody są niższe od 50 proc. średniego dochodu osiąganego przez ludność poszczególnych państw Unii.

Bezrobocie w krajach Piętnastki wynosi średnio 9 proc. Najwyższe jest w Hiszpanii - 22 proc; najniższe w krajach Beneluxu i w Austrii. Koszty pracy kształtują się rozmaicie, w zależności od kraju - np. Grek zarabia zwykle jedną trzecią sumy, którą dostaje Niemiec.

Studia

Jedynie co trzeci mieszkaniec Unii podejmuje studia wyższe (podczas gdy w USA studiuje 70 proc. Amerykanów, a w Japonii - co druga osoba). W Europie brakuje ośrodków kształcenia ustawicznego. Pracownicy małych i średnich przedsiębiorstw mają ograniczone możliwości podjęcia dalszej nauki czy zmiany kwalifikacji zawodowych.

Karta i Księga

W końcu lat osiemdziesiątych została podpisana przez jedenastu ówczesnych członków Wspólnoty (wszystkich z wyjątkiem Wielkiej Brytanii) 47-punktowa Europejska Karta Praw Socjalnych. Ustalenia dotyczyły bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, standardów pracy, swobody przemieszczania się oraz możliwości konsultacji i udzielania pracownikom kompetentnych informacji, równouprawnienia kobiet i mężczyzn na rynku pracy, ochrony dzieci i młodzieży, pomocy dla ludzi niepełnosprawnych.

Na początku lat dziewięćdziesiątych opracowano Białą Księgę, która ujawniła, że obciążenia podatkowe i socjalne w państwach Unii sięgają średnio ponad 40 proc., czyli są znacznie wyższe niż w Japonii (20 proc.) i w Stanach Zjednoczonych.

Historia

Na początku lat sześćdziesiątych powstał Fundusz Socjalny. Początkowo działał na bardzo małą skalę, wspierając pracowników przechodzących na emeryturę w wyniku zmian strukturalnych.

Wraz z sześciokrotnym wzrostem bezrobocia między rokiem 1970 a 1986 (objęło ono 12 proc. ludności w wieku produkcyjnym) zwiększono środki i zasięg działania Funduszu. Obecnie wspiera działania na rzecz wzrostu zatrudnienia (korzystali głównie Włosi), zmiany kwalifikacji zawodowych, dostępu do pracy młodzieży i osób niepełnosprawnych. Budżet funduszu wynosi średnio 6 mld euro rocznie, co stanowi przeciętnie 7 proc. wydatków UE.

Niezadowolenie ze zbytniej ingerencji Wspólnoty w sprawy socjalne znalazło wyraz w czasie negocjacji nad Traktatem z Maastricht. Rząd brytyjski odmówił zgody na rozszerzenie kompetencji Unii w tym zakresie; Wielka Brytania nie podpisała protokołu socjalnego. W pięć lat później podpisała jednak Traktat Amsterdamski (1997), do którego został włączony protokół socjalny, przyjęty w Maastricht.

Quiz Europejski  |  Pogoda w Europie  |  Przelicznik walut  | Słowniczek europejski