| |
W dniu 25 marca 1957 roku w Rzymie
sześć państw członkowskich należących do EWWiS podpisało Traktat
ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) oraz Traktat
ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM). Oba
Traktaty Rzymskie weszły w życie 1 stycznia 1958 roku.
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, liczący w
wersji oryginalnej 248 artykułów, wyposażył Wspólnotę w osobowość
prawną, umożliwiając jej podejmowanie działań zarówno w sferze prawa
krajowego państw członkowskich, jak i na arenie międzynarodowej.
Ponadto, w odróżnieniu od Traktatu Paryskiego mającego obowiązywać
przez 50 lat, Traktat o EWG został zawarty na czas nieokreślony, co
sprawia, że utworzenie Wspólnoty i przeniesienie na nią praw
suwerennych jej członków jest nieodwołalne i nieograniczone czasowo.
Głównymi celami przyświecającymi sygnatariuszom Traktatu było:
- popieranie harmonijnego rozwoju
działalności gospodarczej całej Wspólnoty;
- promowanie stałego rozwoju
gospodarczego Wspólnoty i stabilizacji gospodarek państw
członkowskich;
- dążenie do systematycznego i
szybkiego podnoszenia poziomu życia społeczeństw tych państw;
- stopniowe zbliżanie polityk
gospodarczych państw członkowskich w celu utworzenia wspólnego
rynku.
Stworzenie wspólnego rynku dla
wszystkich towarów i usług, nie zaś tylko dla wyselekcjonowanych
sektorów gospodarki, stało się odtąd podstawowym zadaniem
ekonomicznym i politycznym. Traktat o EWG postulował w tym celu
potrzebę stopniowego znoszenia wszelkich barier i ograniczeń
dotychczas dzielących rynki sześciu państw członkowskich, tak aby
ostatecznie wprowadzić wspólną taryfę celną i ustanowić Unię Celną
(co nastąpiło 1 lipca 1968 roku). Traktat o EWG wprowadził ponadto
cztery podstawowe swobody mające za zadanie zwiększenie
elastyczności funkcjonowania Wspólnoty. Były to:
- swoboda przepływu towarów;
- swoboda przepływu osób;
- swoboda przepływu usług;
- swoboda przepływu kapitału.
Traktat przewidywał realizację celów Wspólnoty przez, między
innymi:
- ustanowienie wspólnej polityki
handlowej, Wspólnej Polityki Rolnej oraz wspólnej polityki
transportowej;
- wprowadzenie reżimu
niezakłóconej konkurencji;
- utworzenie Europejskiego
Funduszu Społecznego;
- powołanie Europejskiego Banku
Inwestycyjnego.
Traktat ustanowił cztery
instytucje Wspólnoty:
- międzyrządową Radę Ministrów
jako organ prawodawczy;
- ponadnarodową Komisję pełniącą
funkcje wykonawcze;
- międzyparlamentarne Europejskie
Zgromadzenie Parlamentarne będące organem deliberującym i w pewnym
zakresie kontrolnym;
- ponadnarodowy Trybunał
Sprawiedliwości.
Funkcje pomocnicze miały ponadto
pełnić Komitet Gospodarczy i Społeczny (ECOSOC) oraz Trybunał
Obrachunkowy.
Drugi z Traktatów Rzymskich ustanawiający EURATOM, w przeciwieństwie
do Traktatu o EWG, regulował wyłącznie problematykę jednego
specyficznego sektora - produkcji i eksploatacji energii atomowej.
Traktat ten, liczący 225 artykułów, został zawarty na czas
nieokreślony, zaś głównym jego zadaniem było zapewnienie szybkiego
wzrostu przemysłu nuklearnego i tym samym ukształtowanie wspólnego
rynku energii atomowej. Cel ten miał być wspierany przez rozwój
badań, ujednolicenie norm bezpieczeństwa oraz ułatwianie inwestycji
służących rozwojowi energetyki jądrowej we Wspólnocie. Traktat o
EURATOMIE przewidział powołanie odrębnych struktur organizacyjnych,
odzwierciedlających układ instytucjonalny zaproponowany przez
Traktat o EWG.
Od chwili wejścia w życie Traktatów Rzymskich funkcjonowały
równolegle trzy wzajemnie powiązane Wspólnoty: EWWiS, EWG i EURATOM.
Utrzymywanie olbrzymiego aparatu administracyjnego, powielanego w
strukturze i odrębnego dla każdej ze Wspólnot nie było właściwym
rozwiązaniem, dlatego też, wraz z podpisaniem Traktatów Rzymskich,
przeprowadzono fuzję niektórych instytucji Wspólnot, mianowicie
Zgromadzeń Parlamentarnych i Trybunałów Sprawiedliwości. W
konsekwencji pojawił się jednolity Parlament Europejski (ta nazwa
obowiązywała od 1962 roku) i wspólny dla wszystkich trzech
organizacji Trybunał Sprawiedliwości. Fuzja pozostałych instytucji
nastąpiła w momencie podpisania Układu o Fuzji w dniu 8 kwietnia
1965 roku. Na mocy tego Traktatu utworzono jednolitą Radę Ministrów
Wspólnot i jednolitą Komisję Europejską.
źródło:
negocjacje.gov.pl |
|