Premier
Wielkiej Brytanii w czasie drugiej wojny światowej, jeden z liderów
koalicji antyhitlerowskiej. W czasie słynnego przemówienia z Zurychu w
1946 roku mówiąc o powojennym podziale kontynentu jako pierwszy użył
terminu "Żelazna kurtyna". Wzywał do powołania Stanów Zjednoczonych
Europy.
Ukończył Królewską Akademię Wojskową w
Sandhurst ze stopniem oficera w pułku huzarów. Początkowo był
korespondentem wojennym na Kubie, służył w Indiach i w Afryce Płd.
Karierę polityczną rozpoczął w 1900 roku,
zostając posłem w Izbie Gmin z ramienia konserwatystów - unionistów
(zwolenników unii z Irlandią). Po czterech latach przeszedł do Partii
Liberalnej. W 1908 roku został ministrem handlu, dwa lata później -
ministrem spraw wewnętrznych, a następnie marynarki wojennej.
Podczas I wojny światowej popierał m. in.
kampanię w Cieśninie Dardanelskiej, a po jej klęsce został obarczony
odpowiedzialnością za błędy taktyczne. Odszedł wówczas z rządu, ale już w
1917 roku ponownie został członkiem gabinetu -tym razem jako minister ds.
wojny na lądzie i w powietrzu. Przekonywał o konieczności zbrojnej
interwencji w Rosji, co miałoby zapobiec szerzeniu się bolszewizmu.
W latach dwudziestych wchodził w skład
kolejnych rządów, równocześnie zasiadał w brytyjskim parlamencie. W 1925
roku wrócił do Partii Konserwatywnej. W latach trzydziestych otwarcie
krytykował politykę brytyjską za uległość wobec Gandhiego i nacjonalistów
hinduskich oraz za ustępstwa wobec Hitlera - tzw. appeasement.
Po wybuchu II wojny światowej został
ministrem marynarki wojennej, a 10 maja 1940 roku stanął na czele
ponadpartyjnego rządu. Był współtwórcą koalicji Wielkiej Brytanii z USA i
ze Związkiem Radzieckim. Uczestniczył w konferencjach Wielkiej Trójki w
Teheranie, Jałcie i Poczdamie.
Pomimo sukcesów Churchilla na arenie
międzynarodowej jego partia przegrała powojenne wybory parlamentarne.
Ponownie został premierem pod koniec 1951 roku, ale w cztery lata później
zrezygnował z urzędu ze względów zdrowotnych. W 1953 roku otrzymał
literacką Nagrodę Nobla za liczne eseje historyczne, a przede wszystkim za
12-tomowe pamiętniki. |